fít ULB BONN trockengereinigt ïh-1o/ 0 è f POESIE PÏEMONTESÏ POESIE PIEMONTESI RACCOLTE DAL MEDICO MAURIZIO P1P1NO (¿uní ligat ipsa Licoris. Virg. TORINO, NELLA REALE STAMPARIA M. Dec. Lxxx. ni. N AI PIEMONTESI 33opo d'aver pubblicato la Gramática , e il Vocabclario Piemontese , mi parve , che non sarebbe stata cosa disconvene- vo!e, se avessi parimente pubblicate al- cune Poesie nel medesimo dialetto. M'ac- cinsi perciö a ricercarne per ogni dove; e mi riusci con lieve fatica d' adunarne in gran copia. Ma se la fatica nel pro- cacciarmele fu lieve , altrettanto mi fu grave , e nojosa , quando mi giunsero ira le mani. Appena ebbi gittati gli oc- chj sui ricevuti Manoscritti délie Poesie, che tostó conobbi il moltissimo, che mi restava ancora a fare inrorno ad esse . Conobbi , che io dovea rigettarne parec- chie , o perché insulse , o perché sco- stumate ; e 1' ho fatto . Conobbi , che fra quelle , che in disugual mérito mi parvero avère ugual diritto alia stampa , eran vi innumerabili scorrezioni da emen- VI AIPIEMONTESI dare , sensi stravolti da riordinare , parole inintelligibili da interpretare , rime false da rettiíicare , versi ommessi da supplire, stanze intere fuori di luogo da riporre nel proprio sito; e ho procurato di farlo in maniera, che mi lusingo d'es- sermi accostato ai primitivi Originali . Ma perché le raccolte Poesie, per essere la maggior parte assai divolgate , avrebbero potuto sembrare a taluno di picciol pre- gio (sebbene non sia certamente un picciol pregio del 1* Opera il riunire insieme molti componimenti quà e là dispersi) ; pcrciö mi sono indirizzato ad alcuno de' nostri Poeti Nazionali , ch' io sapeva d' avère talora esercitato la féconda sua vena anche nel dialetto Piemontese ; e ottenni dalla sua gentilezza varie pro- duzioni inédite , e note a pochissimi , o a niuno , onde aumentare , e abbellire V intrapresa Raccolta . Essa è tale , che e per la diversità , ed abbondanza degli argomenti , e per la bellezza , forza , e precisione dello Stile , puö commendare sommamente il nostro nativo linguaggno, O Öö " e dilettare ad un tempo qualunque non sia occupato da prevenzioni. Che se tro- vansi alcune voci non Cortigianc , ma • AIÏIEMONTESI VU o volgari , o plebee , o contadinesche , 0 provinciali, debbesi avvertire alla qualité de' personaggj , che parlano , e alia patria degli Autori, che scrissero. Circa 1 primi , io non poteva cangiarle ; circa i secondi , io non doveva . Gradite , o Piemontesi , il mió genio di giovarvi, e di compiacervi ¿ e vivete felici. i IX INDICE POESIE DI VARI AUTORI. Stande del Raccoglitore in lode dell a Capitale ......... pag. i. Al Re Carlo E manuel e III. di gl. mem. per la pace del 176z. Sonetto ... 7. Nel primo alto d omaggio alia S. R. M. di Vittorio Atnedeo ill. un Piemontese a nome del/a Na^ione . Sonetto .... 8. Tradu^jone dell' antecedente ..... 9. AI Re Vittorio Amedeo III. nel principio del suo Regno ........ 10. Ad un Amico Poeta Sonetto ..... 1 z. Alia Musa Sonetto ....... ' 13. In lode del D aletto Piemontese Sonetto del Raccoglitore ........ 14. Ti adu^ione del medesimo ...... 14. Per la nuova Gramática Piemontese Sonetto ........... 16. POESIE BALBIS S O N E T T I . J. Al sig. M. M. P ..... pag. i 9 . II- A Teresina nel giorno di sua festa . zq. III. In occasione d' un furto, o incendio su- scitaiosi per colpa d' una fu vecchia squarquoja deaominata Margritassa . . zz, t JC INDICE. IV. Testamento £ un cane . . . pag. i 3 . V. Per una vecchia morta nella metâ di quaresima .......... 24» VI. Essendosi sparsa voce nel 177}, che allí 2 di oitoíre una cometa incivile avrebbe nel suo passa ggio dato villanamente un urtone alla nostra gentûissima terra ............ 2j. VII. Ai tre Conversi del convento di sant Agostino di Saludo Fr. Giuseppe, Fr. Agostino, e Fr. Prospero nella promo- çione di mio frate/lo alla dignità di Priore ........... 16. VIII. Sonetto italiano , da cui è stato tra- dotto l' antecedente ....... 27. IX. Il tuonc chiede scusa ad una Signo- rina , che si era moho sbigottita per sua cagione ........... 28. X. In mort» d'una mia Comare nel 1782. 29» X/. Per la signora Teresa S* * . . . 30. XII. Un Contadino ad una Contadinella . 31. XIII. Invito al pubblico ...... 32. XIV. II nuovo órgano del Duomo di Sa lu {í o . * , . ......... . ... 33. MONOLOGO. La Vedova di cinque mariti . . . pag. 3 y. L' invoca^ione délie Muse ...... 49. INDICE. XI POESIE DI VARI AUTORI . C A N Z O N I . /. // cieco mendicante Piemontese , che lungi trovasi dalla patria sua . pag. $ 5. II. Sopra il libertinaggio , che régna in questi tempi in alcuni paesi ... 57. III. IL Ferravecchio . ....... 61. IV. U Arrotino ......... 66. V V Alkgrla ......... 68. VI, Il Calderajo alla moda ..... 69. VII. Il testamento di Giacomo Tros . . j6 r VIH. Testamento di Madonna Gilofrada . 8j. IX. Matrimonio delle jigüe di Madonna Gilofrada ......... 83. X. II matrimonio della figlia di Martillo Potage con Gio. Pietro Bragari . . 95.. XI. Ii paese della cuccagna . . . . 97. XII. ll gtuoco d<í Seminario . . . . ici. XIII. Le astuc e d.'gli Scolari .... 106. XIV. Espress/ont añoróse di Bartolommeo Burat a Cate riña Schitifessia . . . 109. XV. Reposta di Catenna Schitifessia a Bartolommeo Burat ...... XVI. Le fighe da manto ..... 117. XVII. Lefigtie di Sufano Brombo . . . 119. XVIII. Dialogo tra madre, e ßgha, che vuol mantaisi ........ 122. XIX. Anticipa del e donne da fuggirsi , o sia qualità de le donne .... 127. XX. Le donne, che voghono il comando dispoúco della casa ...... 152. XII I N D T C E. XXI. Le suocere , e le nuore . . pag. 139. XXII. Un giovine pentito d' avere sposata ptr intéresse una vecchia .... 147. XXIII. I vedovi innamorati y e già vecckj. 152. XXIV. Due vecchj innamorati d' una figüa. 155- XXV. Le vedove innamorate .... 160. XXVI. Per una certa cena di Ventura già celebre Poeta nel nostro dialetto . . 164. XVII. Le matrigne ....... 167. Cantata ........... 171. Contro Amore Sonetto ....... 173. ( hiu a aU Opera . Stance del Roccoglitore. 174. Ai Pic mont es i Sonetto ....... 177. Phncipic dell Arte Poética d' Oratio . . 178. Tradu^icne .......... 179. Epi gramma gieco........ 180. Traduzione del medesimo ...... 181. Epigramma greco all' Autorc della Grama- tica Piemontese ........ 182. Traduzione dello stesso ....... 183. AW Autore della Gramática Piemontese Sonetto .......... 184. Traduzione de 1 1 antecedente ..... 185. Sonetti sacro-morali ...... 186 , e seg. In lode della Città di Cuneo Sonetto del Raccoglitore ......... 189. Alfabeto Piemontese ........ i^q, POESIE Di VARI AUTORI In Iode délia Capitale del Piemonte. I tfit¿ Regina dçl Pö dame d'agïùt, Ond' i peussa Iode çl tö gran merit ; Die mie fatighe acèta '1 povçr frut ; E n' abie Qen rigoàrd ai ine demerit ; I son tu fiêul , t' lo sai", e con mia peña N' eu mai avù a fe d' vers na boûa lena . I I Fin dal prinsipi dla mia peita età, Età , dond a s' çonos tut quant Tumor, A fè '1 Medich pites' )' hai inclina, E i me parent pçr gloria, e pçr me amor L'hanspendù, j'haistudià, son bin content, C1T i me sudor son nen andait al vent . III Poèta mi son nen, gnanch orator, Coi, ch'a m' conösso, a san lö, eh i sèu fè, A F è trep-pech , lo dio con me rossór ; Le toe virtu com i podrài lodè ? Mi n' hai mai bvu 1'aqua dçl bel Pc'rmès, Sensa clT gnun a m' lo día, lo digh mistes, A i POESIE IV Con tut-lo-lî diréû , ma ingenuamènt, Ch'ant costa Capital régna tal gloria, Ch' a s' treùva lina tra la bassa gent La pi part brav , e savi , e sema bciria , Ch'i TuRiNtii a ..on d'un chèur sincer , A sö dispct lo dio fin jç stranger . V Dio, ch' al par d' ögni sità , Turin L'c pien d' grassi;), d'amùr, e d' cortçfa; Dio, ch a I' han d talent i Sïtadin Pçr fe tut lö , ch'ai ven an fantaua, E a s' na stupisso j' Almàn, e dcö j'Ingleif, Jç Spagnêui lo confesso , ed i Franseif. VI Domo 'npöch un' ociada ale contrà Tant bele , drite , e motobcn spassiofe ; Ant i palaf a j'c d' grandi'ohtà ; E le spasgïade a son cosí grassiofe ; Le lee día Sitadcla a basta d' vede , E 1 Valentin, tut iü , ch'i dio, pçr crçde. VII A smio le Cïcfe a tanti paradif , Orna d' marino, d' color, d' rica dorùra, E iin chi dia b>iU F c pi nimif Bfögna , ch'a löda d' coste la fafùra, E ancor ch' a dia : pçr fc tanti ornament Ase nen rispannia ne or, ne argent. DI VARI AUTOB.I 3 VIII Chç nsun a s' daga pèui d'arie d' torne Sota Turin , s'a fussa ben clii s' sia ; Tuti san coi, ch a 1' han volsù aproeïè , la che manera a son tirasne via ; A n J inauco ne rauràje , ne bastion , G nanea fuir, ne bonbe , ne canon. I X Ai arme , a fè bon chëur son adestrà , Com a s' c senpre vist ant Je ocahôn , A rihgo soa vira i nöst solda ; E butèje ala preuva, s'a son bon; S'c vist con maravíá, e con stupor, S' ant le bataje san nen fesse onor . X An löde pèui parle d' chi n' ha '1 comànd Mi peiis nen pro. Tan bele dignità Pçr prudensa , e valor , nöbil, e grand Le bon sieur, eh' a s'le son goadagnà , E a tal efet vedùmo , chç '1 Sovran Je. stima, e i premia tuti a larga man. X I J' ömini tuit s'inpiègo , e son adrèt , Atendo ai sö negössi, e son tan lest, Ch' ant çl comersi s' peulo di perfet ; A vendo , e conpro ; e tut lo-lí ben prest A fan fîofi '1 comersi e drinta, e föra, Na stan bin lor, e tuti )' aitri 'ncùra . 4 POESIE XII Die fomne, c fíe cofa dovràine dî , Ch' a son e savie > e bêle, onor dçl ses? D' lodcie la mia Muía a n' pêul fini : Van ala moda , ma nen al eces , Ne pçr supcrbia , ne gnanch pr' anbissiôn Pçrmetendlo sü stat n J han ben rafon « XIII E pèui vçdomo , ch' ant sö nöhil trat Conservo la modestia, e 1' umiltà : A smía , ch' a 1 abio töte fait un pat D' brile pçr bona grassia , e sivilta ; E son dosse cosi le soe manere, Ch'a fario 'nnainorè pçrfin le père. XIV La nôbiltà d' Turin ögmin conprend, Chç die pi gran virtù l'è tuta ornà, E fra j aitre Nassion costa risplcnd Pçr richçssa , pçr gloria, e antiebità: Mi v'assicur, ch' s'a dveisso ben sude , Le virtù dij sö vec véulo imite . XV Qssé'rvo con piafi tanti student , Ch' a n' la pçrdoâo mai aie fatighe , E inpiego volonte tenp, e talent Sensa visi , sensa ösio, e sensa brighe. ; Chi riès an Medicina, ö anChirurgía, E chi 'n Legal , e chi 'n Teología . DI VARI A 17 T O R. I 5 XVI Öh quant ant l' insegnè s' fan pëûi d'on^ - Costi sen-sa ecessiùn sapient söget, Ch' a son die nöstre scöle i Professor ! Dan d' lession con profit, s' na vçd 1* èfet, Fan senti 'nt sö spieghè 1' erudission , Ch' j' han savuje insinué j' Autor pi bon. XVII Amiro tanti, e tanti Magistrat, Ch'çl ben común a 1' han senpre pçr mira, E pçr porte vantage a tut lç stat A n' j' è pericol , ch* sö interesse i tira : Pçrsone gïudissiofe , e d' gran talent, Ch'ant la gïustissia fan sö Re content. XVIII Chi d' na part , chi dal' autra a s' fa piafi ]V buté tuta soa rörsa, c tut sö ingègn Pçr fc, ch'daufùt çl visi sia sbandi , E sia senpre promös chi n' è pi degn ; Pçr col la paf , e la richçssa régna ; Donquc d' löde sarà sta Sità degna , XIX A m' ven pêûi dnans un Cörp tut pien d'onôr, Ch' la grand Astrèa n' ha ben volsùne de ; A fa ossc'rvc le legi a tut rigor, E gïustissia pçr tut fa trionfc . Tuti d' bon chêùr , e d'intclèt dotà, Pr' assölve , u condanè coo eqiùtà • f. FOESIÏ XX Ma s î veño a parle día gran Famía Real ; ah ch'i n' hai nen tant d' eloquènsa Pçr cante soe virtu an poefia ! S' i dio nen ben ,~me car letór , passiènsa , Costa sa dispense grassie , e favor , Ch'a son richesse, inpiegh, e post d'onùr. XXI Tuti i sudit a Y amo , e 1' amo d' chèur , E prego , ch' péussa vive longamènt : Dio n ha dait un Suvran pçr ncist bonéur Afàbil, valorùf, gïust, e prudent; Una Regina piena d' carita, Efènpi dia saviçssa, e dla pistà-. IL FINE. DI V A R. I AUTOR. I. 7 m m ■ h ; i f> . " - i - i m i i r ma AL RE CARLO EMANUELE III DI GL. MEM. /n a çl destín veul, ch i regne ant l'ocahon, Ch' çl pan, e tut çl rest a l'c anear! , E sensa '1 vöstr agïut i dvío peri . Con i fit aut, e ancör la carestía, I s' crçdio , ch' nostra vita fus finía: Ma Voi con çl vüst spirit bin atëht )' avi savu dè d' gran provedimènt . Sta venta me unía, cha v. da dita, Ch' i sè vçnù a regne pçr de la vita . Vöst bon cheùrpien d'pieta, pien d'conpassion, Ai pover a 1' ha dait n' ocupassion , Mandàndje al Valentin a un sert travàj , y avi sçrcà '1 rimedi pr' i sö guái ; E trovàndse cosi fuit inpiegà , Van pi nen ir.endicànd pçr la Sità. i' avùma quafi vist fin j'ovric, Ch' a savio pi nen quai parti pic . D' cent, ch'a son destina pr' i travài fin Pericolàvo d'andè a piè '1 sçstin Anscm ai pöver föra d'porta neuva , But.:nd dcö Jor le spale un pö aia preuva. l o, ch'a I' c peui d- tuit ben aniirà-, L' è ch' j' ufurc son stait ben mincïonà . Volio fè paghè '1 gran un sold la grana ; Ma I' edit ]' ha butaje una pavana , Ch'a j'ha obligàje a porté '1 gran an piàssa , Tocànd pi nen a lor d'fene la tassa 5 DI VARI AUTORI II Parlànd dç costa gent un Avocat, J'liai senti, ch' a criàva com un mat, E a parlava latin , ch' a l'c 1 pi bel ; Com cost lingoàge F liai tra earn, e pel, I savría pi nen di lö, ch' a difia ;' Prautr a F ha dit cosi, almanch mç smia, Ant sö discors difènd dç tant an-tant, Ch'a I'han frauda 1' annöna sti birbànt, E lo provava con sinquanta test Tuii gava dal eödice, e digest. Basta, sia nöna, sia madöna, ö bec, çl fato stà , ch' çl gran s' dçvia scracc . Noi s' godroma a conte a nöstre mafnà, Ch' fin dala vöstra prima, prima età, J'ere tut carita, tut conplefànsa , E ch' da alora i n' dalle bona sperànsa . *N riconpènsa dç tante obligassion Saromo nen ingrat, ant Y ocafion Vada '1 reit, e la cà, la vita, e i dnc Pçr Voi, ch' i n'avi dane da mange. Pregromo pçr la Vostra Maesta', Ch' Nôsgnôr a v' daga longa sanità. Di ¿V. A 7 . 12 POESIE 9 0^^ =-,--- -T --- l^Xfe r -- ; -- jgfè Ai un Âmico Poeta. SONETTO. Cvanpa sul feu, me car Franfin , la Jira, E scaudte pi nen tant la fantafia, Ch* i tu bei vers , e pien d'Filofofia A m' veno fin a mi dsadès an ira. Gïà mi , quandbcn ch' un ch. cur pçr Taut sospira, o ch'a s'sara antun claustr na bela fía, Crcd , ch' i fareu pi nen d'gran poefia, E s' i na fas , di , ch' çl sçrvèl a în'vira- Fafènd quaicöfa, bfügna avèj quaich fin; L' amor, la gloria , ü almànch la contentçssa Dç di : mi travajànd i fas d'quatrin. L' amor a Y è pa col , ch' a t' fa la guc'ra ? Dç dnc pçr noi Poeta ai n' è fcarsçssa ; La gloria a ven, quand un c gïà sottcra, Del C. D. V atitore d'i quitta scnetto ha compone motte poésie s> Italiane, eke Piemontesi, t tut te cUganüi'.nr.c, e deçnisstme délie stampe f ma per modestia non ha mai vo~ luto , che^si pubblleastirt ; ni le nie persuasive valsera a plegarlo di consegnar- mi le poetic Ficir.ortesi , e solo ml fu permesso d'itistiire il presente f che ¡ni /"<• granosamente corr.unicato da un amico, DI VARI AU TORI QHpMMH ■-------- -gg^ —M - '__ Alla Musa. V^^y^^^ SONETTO. ]\Íüfa, foma 'n sonct an Piemontcif: Sa gatijmc'I sçrvcl , c butmc an lena. Quatordef vers ai va pa tanta peña ; Mufa coráge ; m' astu nen anteif? Ma t' faf la cíürgna , e s' i t' presseisa un meif, I te nt' daríe mai na copa pieña D'col'eva cïaira, ch'un na beiv apena, Ch' i vers s* ataco 'nsèra gïust, com l'-apcif. Försi, ch' çl Piemonteif tant a t' Jçspiàf ? E ch' çl nôstçr parle sia pêui tant brut , Ch'a t'farío la cïàbra sul Pamas? E s i t' crçdeisc d' reme rçstc mut, E ch' nen a s' pëussa fè , s'tç n fiche '1 naf, Goarda; 1 sonct l'è faitsensa tö agüit. Di N. N. 14 POESIE gw........ mu l l 11 üfL ' . hj. . ti p In lode del Dia/et/o Piemonlcse » SONETTO. jVli crçdo ben , ch' a n' avràn nen a jnal Coi 3 ch' ql sö parlé 1' han tant efalfà, Ch'mi, ch' i son nen a coi sapient uguàlj J'efalta '1 nie, com i son obliga. An tute le virtù si , ch' a 1' è tal çl Piemonteif, ch' 1' è degn d'esse lodà Tuti lo san , j' adulo nen , ma quai Ragïon vêiil, lo digh con sincerità. La lingoa dij Toscan , e dij Erànseif Mç smia d'senti , ch' a lödo , e lasso onor A so fiêul, ch' I' c F Idioma Piemonteif. S* i m'son ben avansà a dene i preect, M'lia consiàmne día Patria 1* amor ; E per col )' hai sudà sensa regret. DI VARIA UTO KI IJ um , i iiiiiiin e i due segucnti erano già statt pubblicati dalï Autore nell' áureo suo Saggio di poésie varie colle stampe della Tipografía Patria diVercelli, Ver dare una giusta idea del mérito di quel Saggio eccellente , basier à qui riferire quanto ne scrissero I' Efemeridi Letterarie di Roma , num. XXX Ii ij luglio 17S2. Purezza , e facilita di stile, verità , e chiarezza di pensieri , sublimità , che nasce, non già da un accozzamento di parole sesquipedali , ed esotiche , ma dalla grandezza, e nobiltà de'concettij ecco i pregj , che caratterizzano queste varie poésie , e che giustificheranno non solo la loro pubblicazio- ne, ma ne dimostreranno di più la neceffità in un secólo j in cui quei pregj son divenuti si rari. Soffra in pace la modestia del chiarissimo Autore questo picciolo segno della mia riconoscença per avère voluto onorare la mia raccolta colle vivaci sue produ^ioni* Ii ÎALïI» In occasions d' un furioso incendio suscitatosi per colpa d' una fu vecchia squarquoja denomiuata Margritassa . III 3[ gïari a F ero li chiet , ch' a ronfavo , Cogía ant un gran pertùf vfin a un Jçgnc j E ant col moment, chi sa! försi a sognavo D essi entra ant quaic h dispensa, öant quaich grané. Maramàn , quand al' è, ch' manch ai pensavo , S'son sentisse ant' un nen tuti a bruic : Gara ; so si 1' è '1 feu ; gara : e tentavo Con i barbîs rafi d'podej scapc . Ma, pövre bcstie ! a 1' ha ventà stè li ; E i pare , e le mafnà , e le gïarie incinte, E i gïari da marie , tut 1' c rustí . Oh che malheur ! quante famie distinte In linea d'gïari , ch' noi avío pçr si, An causa à' Margritassa a s sou estinte. I O £ S I K Testamento d' un cane . I V I3agïà, cli' ]' êû da muri, pçr neu lassé Dop me deecs d'anbrëuj ai me parent, Fin ch' )' eu la testa cïajra, e i peus parle, J" eu pensa d' fè doj righe d'testament . E prima d'cigni cofa i lasso i dent A chi ha di cativ os dur da ruiîè ; I lasso i me doi êTii a d' serta gent, Ch' a scïaira niente , e pensa dç scïairc . I las I' ongïe ai sartor ; i las le oríe Ai marcant ; ai curiof i lasso 'l naf; E i las me pöch sçrvcl tut ale fíe . Ma finalment , pr' alegeri '1 malêur D'mia situassion, e pçr muri con paf, A mia cara Padrona i lasso 'l cheur. ÏALBIS Per una vecchia morta nclla mctà di quaresima* dipinfend la mört costi pitor, Ch' a dipinfo le cöfe a fanrafía, Ai fan na cera ñeca, ch'a fa por, E ai buto senpre an man una fausía . Mi i trêûvo , ch' ant so - sí fan doi eror , E doi eror di pi massis , ch' ai sía ; Pçrchc la mört a porta dcö '1 troplùr, E l'c alegra magàra an compagnía . Per tal efct, ch' a goardo sta gïornà, Ch' tuti a ressio la veja ant i cantón, E ch' i ragàs fan tanta cïabrissà, La mört I' ha dcù volsù fé una facessia , E an bel burlind a ¥ ha troplà dabon La decàna die veje con soa ressi», V POESIE Essendosi spar sa voce nel 1773 , che alli 1 di ottobre una cometa incivile avrebbe nel suo passaggio dato villanamente un urtone alla nostra gentilissima terra. V I Coiîgc ; al'c tutùn ; una comçta L' ha da bocïc la tcra , d' sï a quaich meifj A I' ha dilo un astrólogo Franseif , E mi 1' éu vdulo scrit ant la gafçta . La tcra , contutlü , ch' a si?, un gran peif , Smijrà un volet possà da una rachçta *, E con n' andi parci 1' è bel c „anteif, Ch' tuti i paîf pijràn la soa sbçrvçta . I vçdroma un teribil canbiament; Vçdroma lo, ch' l'c al fond, andè ala sima; E i vçdromal levant ande a ponent. Ma lö, ch'a m'fa pi peña, e ch'a m' dçspià r , L'c, ch'j eu por, ch'maramàn canbiand noi clima, Vado ant col dij garüfo , e dij banbal . BALEIS Ai Ire Conversi del convento di sane' Agostino di Sa- o lu^o Fr. Giuseppe , Fr. A^ostino , e Fr. Prospero titila promo^ione di mió fratello alla dignità diPriore. Vil JFra G'íuscp , de ve ardrís domàn matin , E monté ben bon-ora sul c'íocht ; E a försa d' soné dobi , e d' baudetiè , Dçsvic pura chi deurm a san Martin . Ronpi al diaschne la lefna 3 Fra Agustin, E butève d'an torn a un gran difnè; E sensa marcandè ne sold , ne dnè, Porte via '1 mèi , ch' a s'trêuva sul Rivlin . Voi , Fra Prosper , ch' i seve ant un stat Tra eufinc , e facrista , )' avri un êûi An cefa ai can , 1' autr an cuiïûa ai gat . A s' trata , pofardío ! s' trata d'fc onór , E so-si I' è nen tant un peit anbreùj, A me car fur fradlin Padre Prior, POESIE 27 II precedente mió sonttto è una tradu^ione di questo già da me compcsto per ischer^o , t divúlgalo iiella suddctia occaúone . C'ib serve a comprovare , che si pub tradurre pressoch'e lateralmente dall'una atl'ahra lingua . VIII Jf 1 ra Giuseppe , su via , di buon matt 1 no Salite sul quadrato campanile; E dei lattagl] il tintinnar gentile Svegli il Borgo inferior di San Martine. Vostra cura sarà , Frate Agostino , Allestir un gran pran^o signorile ; E spogliar , non guardando nel sottile , Dei bocconi pià ghiolti il Rivelüno. Cacciate poi , Era Prospero , che in fatti Siete un quid tertium tra sacrista , e cuoco , Di chiesa i cani , e Ai cucina i gatti . Trattasi , poffardio ! di far onore , E non è impresa da pigliarsi a gioco , Al mió caro fratel Padre Priore. ï8 BAIEIS II tucno chicde sctisa ad una Signorina , die si era moho sbigouita per sua cagione . I X IVjÍ adamifela , i son mortifica, Oí' jersejra a s' sia sburdisse an caufa mia : Ma pr' autr a lo sa ben , ch' tuti j' istà I dcvo fc una muílca paría. A m' riñeres , ch' a sia staita ficognà Ant la strçta dçl let tuta 'ngrumlia; E ch' tramoland a tneisa bçrbotà D' Pater , e d' Credo , coma 1' c , ch' ai vnía . I cïam mile pçrdon , s' a V c contenta ; E i gïuro , Töta, su so gran fonfon , Ch'per tut st'an i v.eui pi nen, ch'a m' senta. Ch'a m'fassa grasia infant d'crçdi, ch' i son, An conpagnia dla Löfna mia parcnta , Senprc proütissiuj a ubidila 'i Tron. POESIE In morte £ una mia Contare nel ijSi. X f* <^uost an al di día festa d' san Lorens, I son stait acablà da un gran maléur; 3' eu pçrdù mia Comàre ; e quand i pens j I sentó 'ncora , ch' a m' na sagna '1 cheur ¡ * Ah l'è cosi ! Pur-trop ariva socns, Ch'lö, ch' a l'è pèf a viv, e 1 mei a ra5ïir. Sta mia Comàre a Y era an tuti i sens Una forana stanpà pçr fè '1 bonêur. A I' era gïovo , e granda , e sana , e lesta ; L' avía un bel naf, d' bei ëûi, na bela bo:a: Ma anscm 1' era bcn brava, e ben modesta. Cöfa servio tni dit , lö, ch' a s' c vduss~ ? L'era, lassand so merit a chi toca, La pi bcla, ch'ai fussa an tut Saluée. $• BALEIS P*r la s ignora ïereca S X I \Ja di , ch' )' era ala fnestra con me can , J' vdir Gegïa a passe vestía da vot ; L' avía un gran fisu d' garfa, e nen d'cokn, E una scuhoûa sôùlia, el tope mot. Essend convalefcenta andafia pian , Sensa sçrchc an-sà-an-là chi V avía ret. Töta ( i disse ) ch' a vada nen lontan ; E chila a m' rispondir : vad mach si d'sot . Ma a prononsièr so-si con tant bon dcûit 3 ' Con na sert aria , con un sert voíin , Chç squafi scpaiî i na rçstère cheuit. D' fasson , chç quandben fussa 'ncor splufria • I m' podire nen tni d'voltemt: al vira Dilaidje : goarda n pö che bela fia ! POESIE il Un Contadino ad ana Qoníadintll* • XII C^al di, ch'i vèust doc frèj Gïaco , c Martin M'han mnà a voghi cal pajra, ch'l'han catà, Daptñi 'nlora, i v* lo dio 'n bona vrità, V lui tavöta vojuve na gran bin . M'arörd, ch'm'eve paríame i tajarin, Sensa di gnento, dlongh, ch'ison ruva$ E peu , cant )' era a Cap, m' eve porta Un piat d' povron , c d' bros, e d' pan, e d' vin. J' liai mangïà, coma n'Afo . Ma buche, An mangïand a m' ha pià pçr voe na soi, Ch'a m' furmiola d'an testa fin ai pè . Ch' ora m' seve da lögn i n' fas , ch' d' gem ; Ch' ora m' seve dapè mi grigno d' göi : M* è vif, ch' noe doc i'zno bon coi anscin . V- BALMS Invito al pubUico . XIII \ fas save) a cki lo veül favèj , Ch' a m J ha scrit un libre, cli' a stà a Turin, Ch' a I' ha 'nepra die cöpie motobin D'col me Saggio, ch' )' éli fait stanpè a Vçrsèi . Siehe ]' an vito tuti e gïovo, e vei A provçdsne al negösi d'Sur Balbin. Oh ! s' i podeissa prest vçdne la fin , I na sentiia un piafi mai çl parci . A Iode '1 liber i' saria un bagïan ; Ma i saria dcö un bagïan a dine mal: Ch'a lo conpro, ch'a Jefo , e decidran. E a tuti quei , ch' avran peui la bontà D' piene una copia, ö doi per lö, ch'a val, J' assicur, cli'i'sarôi ben obliga. fOISII II nuovo órgano del Duo/no di Saludo . XIV ]Pur - tröp tanti son sölit a stimc Un Virtuof dçl paif , coma un stivàl ; E al opôst un stivàl, ch' a sia strange, A lo stimo un Virtuof sensa 1* uguàl . Fatto c , ch' quand s c tratasse d'arforme L' órgano vei día nostra Catedral ; E '1 nêuv I" han dalo a un Patriot a fc 3 Molti armognàvo, e na spcràvo mal. Epura Bi/na ( cost a F c so nom ) A F ha savulo cosi .ben riussï , Ch' adès pçr sentlo tuti coro al Dom. E verament quand 1* órgano c sonà Da Sur Canönich Pirn , bíogua convnf , Ch' ngst Bi/na V c uu gran iim d' abiliti. y O E S t E 35 La Vedova di cinque mariti. MONOLOGO. ^ eramcnt, quand i' fas çl paragon Dlçstat, ch'j'era una völta, e d'col, ch' i son I'treuvo , ch'j'è una bela diferensa Dal essi con un om al' esne scnsa. N' eu avune sinch , ch' a m han chítame prest ; ¡ Epura squafi , ch' i pijria dco '1 sjst. I son na vidoa gïovo ; i m' credo bcla ; E i' sèu mnè con chi a s' sia la bçrtavèla . I' sèu d'ragir , e d' rufa , com i' stagh ; E d' grasia, quand i veui , tant i m' na dagh. io L' c ben darmàge , ch' una coma mi , A vèuja senpre stè sola cosi . Ma pr'autr s' i'pensó a tuti i goaj, ch'j'ëù avù Da cole sinch bonanime , parblù ! L'c un pense, ch'a sbergïajra tuti i grij, 15 E m' na ta quaii passe vía '1 gatij. Un I' era vèj , gçlof pçr conseguensa ; L' autr I' era mat, e 1 avía nen d'pasiensa ; 'L ters I' era un mamalùch gnanch bon pçr chièl ; X quart a försa d'gïïighè 1' è andà a rabd ; ¿0 L'ultim pèTii d' costi-sí 1' avía un difet, Ch' sognand a mç sbatia föra del lèt. Basta : sti sinch grivoc , bonamemöria, A s' na son un pö andait : Dio )' abia 'n gloria. I'soa padroua d'mi; son ant mia cà; ¿5 C 1. 3 6 BALEIS E i godo la mia santa libçrtà. Ma coía i' difne mai ? M' son ben falía ; Che diafchne d' libçrtà l'è costa niia? Oh boñedone d'fomne ! L'c pur vera, Ch'i soma nà pçr vivi ala galera. 50 Quand soma Töte, )' è Papá, e Maman, Ch' a stan al é'rta s' un ha quaich galán ; Quand soma marida , sti sur mari , Pçr soa bontà , 'n goërno nêuit , e di ; Quand soma vidoe peui, tut çl paif Invigila su lu , ch' un fa , ch' un dif . Gara ! S' la vidoa soens 1' aveissa a cà Sti bei gïovnot , mignon , e ben tiflà ; Col, ch'a saria un armusc ! öii che tapage! Ant un nen pij ría feu tut çl vfinàge . 40 L'è pçrchè d' lo, ch' i m' rególo 'n manera, Ch' tuti a m'stimo, e a m'lasso boíia cera. 3' arseivo pi nen autr, ch'd'Preive , e d'l ; rù, E d' ömini, ch' a sio li d'mefa età . Già s' i devo tórneme a maride , 4J L' è gïust' a costi , ch' i 'm dçvreu atache. I gïovo a m' piasrio pro; ma le, ch' i eu por, Diíendla cïajra , d'nen piafijd a lor . Parlomne pi; l'è fait, a l'è decif, Ch'me Spof a dev aveje i cavej grif. Eben; ch'a j'abia grif; m'anpörta nen 5 Pur, ch'a sia d' genio, pur, ch'a m' vèuja ben. Ma tra costi sfojor dla testa grifa, I son, second me sölit, indecifa . .Un a m'piaf ant so-si, nen ant lo-li ; 55 •L'autr a m'piaf ant lo-li , nen ant so-si. L' han d' boña qualità , n' han die cacive ; Ma tra costi , i n' è doi , ch' i podna vive . M' han márcame sent volte ant le ocalion , Ch' a son porta pçr mi , ch'm' han d' afesion. 60 L' è vera , ch' un a 1' e urx po trop da se ; POESIE i 7 E chç dvölte a sa nen d' cöfa parle; E chç d' vólte , s' a di 1' aqua al mulïn , A 'm parla di so canp, e di sö autin . Ma pr' autra part a l'c péûi generôf, 6$ E second la soa möda, tut grasiùf . J'crcd, ch's'mi i difeis : fichte ant la brafa ; Chiël , bonom , a s' fichría , basta, ch'a m piafa. Mà I' autr pêui d'costi doi ï c un pö trop fin , E d' serte volte 1' è un pö trop badin ; 70 Pa ; ch'a dif le soe cöfe, ch'a v'amùfa; Ma, vira ch'vira, dova toca, a brùfa . L'è vera, chç dcö mi son peui nen gnöca, E ch' i' rçfpondo senpre cïo pçr bröca : Ma a pia le cofe ben ; 1' è nen d'quei tufo, 75 Ch' pr' una parola subit fan çl mulo . E peui I' è conpiafent a me rigoard , E i na fas capital bonora , e tard . S'i veuj andè a fè d'viiïte , ü ande a spàs , L'è pront a conpagnème , a deme '1 bras. 8© I è ne piêuva , ne sol , ne vent , ne gïassa , Basta, ch'a s' trata d'mi, nen lo anbarassa. Fora d'costi doi si, tut-lö , ch'a ven A scaudesse a me feu , i' lo conto nen . I buto tuti ansèm ; na fas un mas ; 8j Chi lo vëTil , ch'a s' lo pía; pçr mi i lo las. Bfögna pero , ch' dal mas j ' ecctua un sert , Ch' a l'c d' un natural ben dçscuvc'rt ; E mi , quandben i sía tut al arversa , Tant s'a stàun pès davni, son quafi spersa. 90 L' c d'bon umor ; 1' è sensa sirimönie ; E soens a m' fa ríe d' cheur con soe fandónie ; E péûi, sèu gnanca, com lo-li a sia vnù Bravament a m' ha piàme un sert dessù, Ch' a m'na peui dimne^ fin ch'ai piaf, a pendi; Epura a 1' ha bel di , i m' séu nen ofendi . S' as buta peui a rafonè sul södo, C 3 38 ÏA1BIS Quand ben toca sul viv , tut' un i m' gödo ; E soe parole a ra' fan pi d' inpression , Ch' ne s' i sentéis magàra una Mission. 10c Gïust a pröpolitj quand a vena si , Veui consúltelo su s ti doi parti . I veui un pö, ch'a m'daga sö consèj ; E ch' a m' dia cïajr , e net , quai a Y c '1 mèi . Mçsmia, ch'tut subit dev buresse a rie, icj E a 'ni rçspondrà cosi d'mincïonarie ; Ma peui pensand, ch'a s' trata d'un afc Trop inportant, ch'a bfögna nen burle, I' son sicura , ch' a m' dira sincèr , Coma çl cheur aj' lo deta, sö parer. 110 Försi a vnirà sta sejra ; i' voria ben , Ch' a vneissa prëst dagïa , ch' i' son an tren * Ma chiel d' völte a vnirà die smaiic areif , E peui .a stà da vni dij sinch , ses meif ; E podría ben acadi , ch' gïust adès , 115 Ch' )' avria bfögn d'chïcl , a vneissa nen pr' un pes. Epura so-si a m' prem ; mi daspçnni , Son nen capace a d«me nsun parti . Un moment a m' piaf cheujta , un autr crua : Pur trop i son na fomna irefolùa; 120 E i son na bêla, e bona banderola, Ch' i viro senpre , dova Y aria vola . ]' ëu bfögn d' un consultor d' rifolusion , Ch' a rifölva pçr mi sensa fasson ; I' eu bfögn d'un, ch'qiiand a vçd, ch' Y c ben pçr mi, M ' lassa pi nen scape, ch' a m' teiîa Ii. I 115 Oh alora, s i dagh me consentiment , La mia parola val un' istrument . Alora Y han bel di , 1' han bel tojrè , J'c 'nsun pericol, ch'mi daga andaré. 13© Cafo donque ala fin , ch' i m' risolveisa Pr'un di sti doi sfojör, e ch'i'lo piejsa, Cofa dirijlo '1 mond ? Quaicun diría» POESIE 35 CU'"]'avría försi fait mcj a stc paria; D'autri dirio : ch'i'son trop aptità, 135 E ch' i' dçvria gïumai esne stofïà -, D' autri dirio : ch' i' méujro nen contenta , fin, ch'i'n'abia spofane vint, 0 trenta . Ma 'n tal caf j'êu da rendi cont a usun ; Ch'a critico, ch'a sabro ; al c tutun. 140 L' c vej , chç quand )' eu përs me quint rriari, I' eu dit cuta piorofa : i na veui pi ; Ma la vidoa , lo san , lo dio , lo scrivo : Che piange il mono, e che sospira il vivo . Eben, ch'a cía n cío ; quand l'avranprodit 145 A staràn chiet; a )' c péûi nsun délit. J'autri c'íancrío , na butrio gïù die grosse; E mi la sesta vülta i'faría nösse • 148 'vá^V'^ c 4 Q 40 lALBIS L' INVOCAZIONË DELLE MUSÉ. Ver si recitan in Saludo addi 8 agosto 1772 alla presenta di un grave Consesso d' uomini , e donne, che. si dicevano amanti dei fiori . \^cûl di, mia cara gent, ch' pçr feme onùr, Venta , ch' i' dia quaicöfa suie flor ; E pçr me inpiegh a venta, ch' i' lo día An vc'rfj an rima, an fin an poefía. Eben i' n\ vèui provème ai eut d' cost meif , 5 A fe na pastissada an Piemonteif. Donque ranpioma su d'cola montagna, Dova le Mufe a fan senpre cocàgna ; Donque butomse 'n testa una gran frasca D lauro gropà ale oríe , pçr nen , ch' a casca ; 1.0 Tiróma giù d' col' aqua motobin , Ch' anbriaca i poeta, coma '1 vin 5 E daierid subit man ala chitara, Butoma föra quaich' idea biíara . Va ben tut-sö : ma prima d'comensè, i¿ J' è un' autra cöfa, ch'blögna prima fè . Bfögriä invochc le Mufe, e j'osscrvri, Ch tuti i poeta han senpre fait cosi. Piou.a pr' efenpi mach Virgili an man , Ch a I* C un autor, ch'1'c nen un tulipán* ¿c Chïel piima d'annandiesse a fè parola Con coi so vers , ch' a m' han sécame a scöla ; Prima d' conté le lacrime , e i fon fon. T O E S I £ At D' sö Eröe mctà bigöt, metà poltron, Ch'a I'ha fait la prodçssa tant famofa 25 Dç scape '1 feu pçr vni a 'nbrassè una Spöfa ; Virgili donque beleben dcö chièl Ala soa Mufa s e gava '1 capèl ; E pêui con sirimönie , e sensa remora A ]' ha d]c : Musa mihi causas memora. 3© Ma cost Virgili al è un autor Mantoàn, Ch' a scrivía a Roma al tenp dj' antich Roman -, E a Roma alora , tuti savràn bin , Ch'a parlavo , e scrivío senpre an latin. E da sosi ai na ven çn conseguensa, 3 5 ChTefenpi è mach pçr la metà dl'udiensa ; E mi dV au ira metà i pensó tröp ben Pçr crçdi , chç d'latin na sapia nen . Parlo die sgnore ; pçrchc i nöstri vèi L' avío un proverbi , ch' al è försi '1 mèi , 40 E vlin al feu con le soe mole an màn Difio : Me fièui , pic goarda , e stè lontàn , Prima dai ömi, ch' a parlo fomnin ; Pèui dale fomne , ch' san parle latin . Ma pr' autr a 1' è pèui niente mia intension 45 D' nen de dcö a lor sö töch d'erudision , Tratandse d' döne prude, ch'tant a lefo D' opere, mi m' antend d' opere d'pefo ; E j'èu vist varie völte sui fornèi , Ch' a I' han na patojà d'liber ben bèi . 5© Ora a ste sgnore si, su lö, ch' poeh fa A propöfit dla Mufa j' eu porta , VêTii porteje un efenpi an Italian , Ch' i son quad sicùr, ch'a lo antcndràn-, E tra la furfa d'tuti coi, ch' i lasso, 55 I eu stimà cöfa bona d' suefi '1 Tasso. " Cost I' è un poeta, ch' 1' ha incontrà d'incanto , E le soe otave dapçrtut a s' canto ; E a Venesia , goardè s' 1' è nen fortuna ! 4 1 B A L B r S Le canto ¡ Barcarèuj al cïair día luna. 6a Cost -si ant çl sü poema tut tira A quatr aguce , e tut pien d' gravita ; ( Quandbcn a sniía , ch' a daga gïù un pochet Con soe mafche , mafeon , diavo , e folet : ) Prima d' butesse ai laver sö tronbôn , 6$ A soa Mufa 1' ha fait V invocassion , Difendje con d' bei termini sonöri : O Mufa, tu, che di caduchi ai lor i . Goardc pêui s' mi., ch'daviïn a sti gran IL FINE. :tt— - *BEaa - ■ ■"> - V Arrotino . CANZONE IV. §à-sà, clii ciama l'amolàjre, Ch' ven da Parif ; I son torna , clí' a l'è pà-vaire Ant cost paif. S' i véule un bon cïaramolat, Quandbin quaich-vota i stranbaj Contutlo - li son un omnàt , Ch' i séu 1 mçstc sot-ganba. * S' i crçde nen , fe 'ripö la prèuva : S i sai mole : Porte d' frame nta e frusta, e nêuva, E ste osserve Com i fareïi la pon ta, e'1 tài j Ch' i vèui , ch' i v' maravie ; Voi i m 1 dire, ch* j' avi gïainài .Vedii d' cöfe parie. DI VARI AUTOR.I } Stupîvc nen , quantben , ch' i' sia Anpö balcûf ; S' ai fus un uja, i' fa trovria An mef d' na prêuf. A m' lian mostrà un prei crvativ , Ch'a I* è '1 gïus di' uva pista, A I' c n' armcdi pà catîv Pçr conservé la vista . 4 J' heu virola tuta la Fransa , E '1 Dofinc ; J' eu speif mangïaiid a-crçpa-pansa, Tuti i me dnè . Epur i vivo alegrament , Pçrchc con la mia möla I' y ad vagnandme con pöch stent Sovens quaich parpajöhi. 5 . , ]' eu bin la borsa anpö lingera . Cof è lo -Ii? Tant a j' c gnun su costa tëra Pi aleghcr , ch mi . Pçrchè m' seu pro dçfgagc Con la mia brava mola Pçr goadagneme da mange ; E ande ratend quaich gïôia . IL FINE. (58 POESIE ._,_-■-- -—- V Allegría . K^^r^^ CANZONE V. *v ,^1 folàt , malinconía , E chi stà a covcia an sen ; Chi veul d' crussij ch'a s' ij pía, Ch' mi na veui saveine d' nen . Chi veul ce. 2 Chèûr gïojof el Ciel 1' agïùta : V c 'n proverbi ben anrieh ; Stà raí'on , chi la disputa , L' c una testa d' arabich . Stà raíon ec. " .-• " 3 Stc vivend ala ventura L* è lç stat çl pi gïoeond ; Chi dfl mond pi pöch a s' cùra U e patron dç tut çl mond . Chi dçl mond ec. IL FINE. El VARI AtfTORI = . <&3&== Il Calderajo alia moda. CANZONE VI. r Olli ha da bíogn d'un bon Magnín Sensa spende grau quatrin , S'a m'vorà, S'a m'cïamrà, S' a m' provrà Vèui , ch' a s' göda. I me strument, son dij pî rar, Son "d'un angign particolàr, Pçr travajè ala möda. 2 Mi son pà d'coi pçtacèui, Ch' a van taconand d'pajreuL a Barachin , E bassin, x E bronsin , E padcle. Le »nie maneuvre son da sgnùrj Miràco , ma )' avi pà anccir VjËùne die pi be!e- 7° POESIE 3 Mi son öm inteligènt, Chi travajo sula gont, Ch a I' han d mai Naturài , O cafuài , Ch' ai dan peña; E in caf, ch' ai fussa quaicadùn Privi'egïa, ch'a n' aveis gnun, Magàra, ch'ai na vena. 4 S' on aveissa tuti i dent, Ch' ai loceiss» fortement ; Pçr range, Comodc Cost af'c L e mia sfera. J' eu na prafiña tal, e quai, Ch' ai fa stè reidi com un pal, E dur com una pera. 5 Un , ch' aveis bin un bochín Ch' a fus largh , com un sçstin Lo strenfrai, L' agïustrai, Lo farai A mçiïira. D' un cant al autr i lo saldrás Cosí polid, tant, ch' i faréu .Stupi fin la Natura. DIYARtAUTORI 6 Coi mostàs tan pitocà Mi ij fas s&iii com un dà , Con sgurè , Con lustré, Con dovrc Mia rasceta, Cli' a 1 ha na tala qualità, Ch' a spiaña con fasihtà Pçr poch, ch' i' carca, c fréta. 7 Sà, chi aveisa quaich gavàs, Gh' a fus largh com çl mostàs Mi ij farai Pà g:mn mai: Lo spianrài, Coma bfögna. Taja, ch'i 1' abia lingermènt, I' lo saldrai perfetamcnt Con la mia carafögna, S Ch' )' abie d' croste, o quaich poràt» I' daeh man al me rascïàt O Tut d'loton , Di pi bon Fait a Lion Prç st' ufagi. Lo-li gatia , e da un piafi , Ch'a fa reste mef andurmi, E lustra bin çl plagi. POESIB 9 Pçr le sciole, e i panarif, Umor frcid , e rcumatif Me segrct L' c perfct, E l'efct Gïamài manca. Con i me fer, c con pöch fêti, I' fas, ch'Jo-li va tut au brcii , E m' descómodo gnanca. 10 Le scarvasse ij mando a spài Con pochissira anbaràs Con I' onguent Ecelènt, Ma bujent D' la prçfina ; E tost, ch' i sai, ch' a Y c arfreidà, E m' buto deje una raspà Con una lima fina. 11 Le tignöle a man , e pe, Dérbi, e rogna da graté, E i borùn Dur com mon Pçr mi son Tute ghníe. J' eu Ici, ch'fa bfögn ant me cassiöt Pçr rimedic tut-ant-un-bùt A coste porcarie. ' O I VARI AUTOB.I 73 12 S' aî fus peui quaichdùn , ch' aveis Una gheuba, ch' ai pçicis, lr-1 V ena si Pur da mi, Chi vedri Maravia. Lo bu to sul me cavalàt, E con doi böt dçl massucàt, Lo fas dlongh vante via. M Pçr le lupie i v' anpromàt , Ch'i fas vist-e-prift prà nàt, Con un art, Ch' anf un quart Cola part Resta franca. Le mie tçfoire- son d'icà, E d'un' asscl tant rafinà , Ch' çl tai paras pi guanea. 14 Eve dvöte quaich gïavèl, ö quaich piaga sula pel J L' c me afc A saldè Su doi pc Ste facende ; J' eu un saldador, ch' 1' c fait espres E stagn pi fin ch' 1' argent istes , Ch' a fan cofe stupende. 74 POESIE l 5 Chi voleîssa pêui , ch' i feis D'fontancJe, ö ch' i saldéis; Fè pur conr, Ch' i son pront Con bon front Pçr sçrvive. 1 véïii , chi die : oh 1' brav magnîa ! E Jo- Ii 1' c un travajc dabin A inerita bin d' vive. 14 Scve fó'rsi sfogonà A gran forsa d'canonà ? A sti guai Y arsenai Son pa tai D' armedicje , Corn a fàran i me garson ,* Ch' a san buté i so brav tacùn , Dont -a fa bfögn d' butcje. i7 Le morüide, chi i patîs Fassa cap dal me inprendrs j Le soe man Na faràn Prest arlan Mei die mic. I' v' assicùro , ch' a Te car, E prç sti afc particolàr , I' conto pa d' bufie. DI VARI AUTOB.I i8 75 Lö, eh' a s' trata d' ajassin, I' son I' öm çl pi latin Pçr gave, Sradichc Daiit ij pc , Ste brignüle. Con le mie pinss faite a vif Le raneo fin ala radif, Gïust com ranche d' famiölc. 19 Pçr tajé )' onge 'ncarnà A j' è pà n' aut pi arnomà', Ne pi fin, Dçl magnin Pçr fè bin Sti mainàgi -, Con le mie tnaje faite a dent Le barbo delicarament, E tute ant un viàgi. ¿e Derne prëst da travaje Dnans , ch' i' vada a fe 'I fait me ; Pçrchè mi Stagh mach si Pçr cunpi Dontrè cure ; E pêui )' antasco i buratin, I proseguisso me c min Pçr brich, e pçr pianùre. 7<5 ÎOESIS m ■===^~= — %a // testamento ai Giacomo Tros . CANZONE VIL i Ivj[i n' scïi s' i sia malàvi Pçr frev , ö pçr la doja ; Y cu un non so che, cli'a m' roja Teiibihncnt sul chëùr . A m ven d' serte caudane, Ch' a m' fan tire d' pavane . öimi pövr öm, ch' i m cur ! i Maree , maree 'npö duna , E pieve tanta peña, Cïame '1 no dar , ch' a veiia , Ch' i vêui fc teftaincnt . Tratant pçr cortçfia Porte 'npö d' malvafia A cost povçr languent. 5 Muriend i vèûi , ch' a m' fasso La tanpa ant una crota, Dont ai sia tavöta Di) bon botài pien d' vin . Almanch j' avrai quaich viàge, E ancora quaich sufràge Da col odùr dij vin . DI VA. RI AU TORI 4 Dij pc vers la nuuàja î' véûi , ch' me cörp a resta Butandme con la testa A mira dçl ponghet ; Pçr göde cola bagua , Quand q\ bot.ii a dagna, Purch' ai sia gnuu cone lait. Feme sonc pçr cioclie An tute j' ostaiie , Mie gelie favorie , Quartin , pinte, e boeàî. Senteud ste sarabande, La gent da tute bande Savran ch' j'en fait i baj . 6 Pçr törce , e pçr candèile Pórteme sincli sent saûe , Tra grosse, peire, e mfane, Piene d' bon vin nçbieul . Almanch sta luminaria A tam ni vent, ni aria, Ch' a sofia rinch' a veul . 7 Vçstime päd cöl camus Srçrmà 'ntla goardaröba, Ch" a m' f'assa pà na büba Ant cost ultim onor . I 1* eu mai pi gavàlo Dal di, ch.' i l'eu conpràlo Da Nicolà '1 brindùr . POESIE 8 Cogïcme drinta un arbi , Ch' a m" servira pçr cassia , Ma fait con bona grassia, E ch' a sia bin vina . E pçr cussin i m' lasso Me car barlat dç frasso , Ch' a I' c tant nomina . ■ .,w,-c#: ; -v.:"* / Gropème le man gïonte Dantùrn a na boràcïa, Ch' a sia con soa cracïa , E pieria d' breu d'autin ; E an testa una gran bota, Tajandie '1 fond da sota , Ch' a m' tcufa pçr bartin . i° Marche bin lö, ch' i' v' dio : La mia carcassa mörta Sensautr i' v Jui , ch' a s' pürta Da dodçs bótale Con una cucrtassa Anbriacà d' vinàssa , Ch'a m' penda fin sui pc,. 11 I' vèûi pçr conpagnème Dofent brindor an gala , Con la soa brinda an spala , E sö pongön an man , E sent bronson pçr banda, Ma tuti bin d'olanda , E cïoeh tan , ch' a podrán . DI VAR.I AUTOH.I 12 Apres a lor, ch' ai vena, Con le pïoràsse an vista, E j'osto, ë j'obérgista, Ch' a son ant cost paif ; Pïorànd Ja soa sveutùra, Vçdènd , ch' an sepoltùra Ai va '1 so m ei amif. M E pçr pi bela ponpa A venta ancor , ch" ai sia Alinanch na conpagnia Día guardia dij Todàsch Pçr tni andaré la fëla , D' una marrera dröla , Con un gobJöt d' vin frase h . H Ai quat canton , ch' a i sia A taime la cuerta Doi pajra dij pi alerta, E mei marcant da vin , Vçsti tuti da festa , Portànd un oiro an testa Durant tut çl camin . l 5 Feme maree ala testa Un tinbalic, ch'a soña, Ch' a bata , e ch' a fçrdùiia Su doe gran barài , An Dtef a doi tronb^ta, Ch' a toco quaich' arista, Con d' ponghe da botài . POESIE l6 Pûui feme con bel ordin Treue daré die spals Quarant'e sef botaio, Ch'a son i me canon; Tute con la valdràpa Bin ansupà 'nrla rapa , Ch' a vada gïù a-rablón . 17 Prç strà mi vêlii, ch' i m' cante A tuta gran ganàssa , Massimament an piassa 3 Cola bela cansùn , La quai noi i cantàvo , Quand i stafío a tavo A fc voghe '1 pintón . 18 Dnans ai bocïon , e ansçgne I' vêui arcomandeve j Ch' i staghe 'npö a fçrmcve, Finch' I* östa vena al us , Con una gran burnia Dçl nici vin bianch , ch' ai sia , A demne dontre sprlis . 19 Passa la quarantena , Cost' inconbensa i' lasso Ai me conpagn , ch'a m' fasso Mariait un funeral 5 Ficà 'nt una cantiña, Fafendse una capliña Dan tórn al nici bo tal . DI VARI A UT O RI Al di d' me aniversàri Fintant, ch' <¿1 mond a dura, Sula mia sepoltura, Ch'am' verso xin sçbcr d'vin. Lo - li pçr mia gran gloria A servirá d' memoria, Ch' i cïupinàva bin. z i An tute j' ostaríe , A ai' ven la fantafia , I* vêui , ch' me nom ai sia ■ Anscm al me titrât . Ai na Sara pi d' quindes , Ch'al vçdme a m' faran brindes, Cïapà , ch' a V abio '1 rat. il Mía cariga 1' armçto A Bçrtromc Bronsögna, Ch' a fa l'onor, eh" a bfögna, Tratandse dçl cinpè . Tra tuti i ine camrada, Cli a son ai* la brigada, .1' è gnun , ch'ai tena pc . *3 L' universal erède Sara mia cara crîca ; Pçr I' amicisia antica L'è'l manch, ch'i poussa fè. Con pat , ch' an conpagnia Tut sauta al' ostaria Finch' ai sarà dç dnè . 82 F O E S I E Butème sula tanpa Cost' iscrision ben scrita : A 1 ha pçrdu la vita Col pövc'r Gïaco Tros; Pçrche > ch' una sol vota An lêû d' ande gm an cröta V è 'ndait a beive al pos . H Pié tuit da m! 1' efenpi A bdve mai nen d'eva, • Pçrche l'c roba greva, Ch a fa marsc '1 pansât . Mandela ala malora , S' i vèule nen ancora Tiré prést i caussàt. ■ IL FINE. V DIVAKIAUTOKX 8j g$g i =-- 4 3te= - r- Testamento di Madonna Gilofrada. CANZONE VIII. O lie bela trastulada i Sentila atentamcnt : Madóna Gilofràda U ha fait sö testament . Durvi pur ben j' oríe ; Scotc ste drolaríe ; Son cofe tant da ríe , Da fcve tonbc i dent. ¿ A I' ha lassa tre fía Con un codögn d'un fièul; Son tute tre mufíe , ' E fchiéî P c 'n bel fainl . Um Y ha nom Cïaflassa , E i' autra Pantoflassa , La tersa Gïanaflussa , E 1 freí l' ha nom Grifeul. i A ) lia dispöst aprùna Na dota folbnant, Pçrtant, ch'a trèûvo duna Quaich bon. parti friànt . J' ha pa lassa d : pa' üle, 3' lia p;i lassaje d" fiüle , A son trj parpajoie An tanti dne contant. F 2 POESIE \ , 4 T ha faje bute 'n lista Un bel , e bon fardel ; Una cámifa d' lista , E n' autra dç barbèl ; Una seufiassa uliaûa , Un fassolct r]^ laña, Con un faudal d frustana , •Ch' i' c bon a fe 'n crivèl. 5 Un stras d' una brassk ra , Ch'a l'c tra grifa, e bleu, Un bel cotin d' bandera , Ch' or or va tut an bren ; Con doi causset d' flancla, Grosse com rasparcla , Un dçl color d' canèla, E F aut d' color del feu . 6 Dontrc fassine d' rame , Con mefa miña d' seil, E îre manisse grame, Ch' a perdo tute 1 peil : Con tre plissasse armife, Ch' a son gïumài an frife , Pçr mincïone le bife, Ch' a veno al tenp d$l geil. 7 D' mobilia j ha lassàje N' archçta dçsfonda Da bute le ghmgàje Día gran eredità : Una pajassa mola, Com una cïapa d* sola , Con doi linseui d' rajröla, E un trogïo scïanchçrh . DÏ VAU A UTO RI 8 A I' han avù fortùna , Senti lo, ch' ven après, D' un urinàri pr' una Fora 'ntçl bel c mes : Un cïap d' una sçbrçta , Un quart d' una paleta , Un scagn , e na banchçta, Ch'a stento tnisse anrès.. 9 Una crçdensa marsa Fica là ant un canton , Ch'a fa na tal conpàrsa, Ch' a par un such d'arbr6n : Una cavàgna rota , Un doi con una bota , Ch' a cola tut pçr-dsota , Quandbin , ch' ai sia un tacorr . IO Un piat, e na fcudcla, Un tond dçfvçrnifà, JL' e tuta la vassela , Ch' la piare j' ha lassa : Un töc h d' una stagïcra * Casùl, e cassulcra, E mefa formagïera, Ma tuta camola . 11 Un ola già scrusia Ansèm a un tupinct, Ch* a F c sensa mania Con dontrè pçrtufe't . Un as da cïapulojra Ficà ant una ratöira , Un ters d' una scumoira ßpija a scumq i sanpet . F y POESIE Ii An quant ala framcnta A j' c un bon cïapulor , Ch' an torn aJa polenta A taja , ch' a fa por . J' c dco d' pofade fine Dçl bbscii , ch' a fan le fine; Dontrc cujc , e forcline , Con doi cotci sarór. Ji Una baràl mufia Stçtmà Üarc dçl fôrn; Un sçbcr , e na sia Sçrcïa con d' cörde antorn . Un mortè d' bösch, ch' a dagna, Pçr pöch , ch' ai buto d'bagna, Con sö piston d'castagna , Ch' a I' ha mai vist çl torn . 14 Un lum da ver brustiàjre, Ansem al sö vilan , E tre galine maire , Ch* ogni sef meif a fan . Una carca-cagüjra, Ch'ai scrv d'crea pastöjra. Con una davanöjra, Ch' ale sent agn , ch' a 1' han . « Unpö d' una fufe ra , Con na tricria d' fuf: Un stras d' una portera , Ch' a I' ha sinchsent pçrtùf . Un töch d' una gratùfa Forà tut al' ârbùfa; Na peila, bin-bin strùfa L' à un giAt , com. a stralùf . DI VARI AUTOR I, 16 Ma '1 fieül I' ha comodàlo, Ch' a peul pa nen Stc mal 5 S' intend, ch'a 1' ha kssalo Ercde universal , Dafendie na cabñssa Per fè figura an piassa , Pçrchè 1 ha na schinassa Da bon fachin d' Varàl. .17 A col , ch' s c pià la briga D' arsèive '1 testament , S'ha l'ha bin fait d' fatiga, L'è pa stail: mal-content, L' ha avù pr' autentiçhelo , E pçr insinuólo, E peui pr' arcopièlo Un sold d' emolument , 18 Volive-un pö, ch'i V día Chi I' era col Nodàr î Ale Bastian» Poda , Chç d' nèuit fa çl spçssiàr 5 E i testimpni 1' ero Fabián, Gërvàf, e Pero, Simon, e Toni '1 Gnero, Tibùrsi , con Genàr . 19 Pçr coi , ch' a sento lefe Costa dispofisiim , A s' c lassasse refe D' lassèje soa porsion . L'è staita generofa , L'ha faifa da grandiofa; Una cavia rognàfa , Ch' ai scrya de. stopon . t 85 POESIE ÇJ&-- —-- ■ =*0?m - < - =.*tf3 Matrimonio délie Figlie di Madonna Gilofrada. CANZONE IX. S coté , sç-pùr v' agràda Sta bela novità : Le fie d' Gilofrada Son tute arcapità . Sotrà y ch' r c stà la mare , S' c mançgïà 1 pastis Tra amifj e tra conpàre, Pçr deje duria ardrif. i Dapèui, chç pöch - pçr-vota S' è spatarà la vof Dç cola bopa döta, E col fardel famóf: Parblù, coma marcïàva La flör dla gïoventù , E ognùn a procuràva Dç feje sçrvitù . 3 x . Vçdènd lo-li s' butèro Sui arie dçl foict , E tute tre rçstèro Seriofe com d bonct ; Apena a salutàvo Dla testa * o con Ja man ; Ma non s' incotnodávo D' ausè col fabrian . DI VA P.I AUT 0 RI 4 La gïoventLi pî föia, Ch'a n'era carpionà, Pçrdiro la paröla, Rçstànd bei, e s tornà . . Ma tu ti coi, ch'a I'ero. Nen tutaíait massuch, Pian - piàn a s' Ja sbigncro 3 Piantandie sta s' un siich . J Cosí rçstcr la p'iassa Ai tre parti pî bon , Gïan Grola, e Gïôrs Tignassa, E Bçrtromè Plandron . J' è '1 prim , ch'a fa '1 rçssiàjre, E l' autr a fa '1 magnin ; Ivla '1 tcrs a I' è pa d ; vaire , Ch' a fa '1 marcànt d'sufrin . 6 A16r stc smorfiofone Pofand col bel'umor, Andero pî ale bone Con costi tr • sfojór ; Con tute söe richesse Canbièro d' sentiment , Fafendie sent caresse , E mile cunpimènt . 7 Péui sensa fc d' mastiùrej A s acordèr 1 afe , Vçnènd a prometiùre Li subit su -doi- pc , Fafendie ala pretensa De doe testassiùn, Ch'a fur Simon Se ore asa , E Gïaco Scarciflon . rOESIE 8 Cían Grola veul Cïaflassa , Pçrchè ch' ai smia un pëcîi E Gïors la Pantoflassa , Pçrchè son gïust doi gnoch La bela Gïanaflàssa Conven a so Plandrón ; Ahnanch a s' anbaràssa La lüfna con çl tron . 9 Pçr tuta sicurçssa Se son tocà la màn , E dasse pjçr promçssa Un bel quatrin d' Milan . E peui a s' son baíasse » Ma con un'afession Ch' antórn aie garnisse A j'c rçstà t 'nisson . IO E pçr fini facende , E stè lontàn dai goai, A fero 'npö destende I sö istrumènt dotai . Con mefa parpajöla A T han pagà '1 Nodàt , Ch'a l'c Bernard Famiöla» Ch' a s'è trovà prafàr . 11 A I' han spedi Brighèla , Ch' andéis a de 1* avif» Après dla parentèla, A tuti i bon amif. A son tuta sgnoria, E fi.or dla nobiltà Da sapa, pala, e stria» Da brustia , e cisvalà , DI VARI AITTORX It Gnun vëiil pà figuresse La confufión dla gent, Ch' andava a ra'cgresse Con coi mostàs rufncnt ; E pcit e grand marci'avö Durant poch manch d' un meif ; E Ii sç sbçrgnacàvo Pçr vçde coi arneif. ' 13 Tuti ij marcànt andero , I ghingaje , e i sartor ; Pçrche, ch'a s' figurero Dç fe 'n goadagn da sgnor ; Vçdendie peui furníe Dç tanta provilion A pièro le soe ghníe , E mnèro '1 pçtandon . 14 Scotè sta-si , ch' è bela , E degna d' atension ; Tnijne pà tuit cápela Ficà là ant un grupïon , E '1 frei sul us dla st.da , Podia pi nen tranfie , Con la cabassa an spala A fc 1 sirimonic . H' " Fratant jç spof pçr fesse Stime da diligent Andero u-n pö a pariesse Ognun so apar tarnen t, Ch' a smio tre ratère , Forgïà tute prç-stôrt, Sens'us, e sensa vrère, Pçr là s' un soie mort . POESIE 16 A picro una si vera Pçr core x e andè carié Ognun tut-lö, ch' a ]' era Spetànt a soa mojè ; An doi o tre cariage L' han tramudà pçr-fait I möbil, e bagage , Na fuslo pura siait . 17 E pèui a son pariasse S3 past tra maire, e gras, Con d' rane , e con d' lumàsso Anscm a tre crovàs ; Una piatlà d' sçrvlçre , Un cïoeh rustí 'ntçl forn, Con sei' o set siolçte Pçr goarnitùra antórn . 18 Una gran mnestra d' fava Gïa tuta morinà, Un bon buji dç crava, Con d' rave carpionà, Tre pich ala c'ialöta, La fricassà d'-un foin , Una stofà d' marmüta, Con un rago d' luin . 19 É A Than cují na miña, E quatçr cop d'agïàn , Pçr fe tanta farina Da fç na chêuita d' pàn . A I' han pià doe sçbrçte , Ch' a j' han prçstàje ij vfin , D' lanbrosca con d' brignçte, L' han fait na brinda d' vin « DI VA M At! TORI ÎO ApeAa son furnisse Tuti i sirimoniài , CK' le spoíe son unisse A prepare i mofài , E le livrée scùre D' un burmçiîn armif Trova 'ntle ramassùre, Pçr de ai parent, e amiY. 11 A F lian goarni d' sarfiùre Tre f'assolct rancian , Dç teila d'armçnùrc Pçr de a sor Piovàn „ Tratàfft jç spof conprèro Sü bel anèl aprùn , Ch'i crçdo , ch' ai costèro Pà manch d' «n doidnè 1' un . 22 Furnie le facende, E congrega i parent , A stèro non a spende iö tenp inutilment ; Ma pïandse ala brassçta Ste tiörbe, e sti gaie A pièro. la sbrçvçta Pçr core ande spoíe . *5 A vçde sti mariage Ai n' è surtí dla gent ; Tre quart d? col vilàge Marccro a toi da-ment. Gïamài a s' son sentie Dlc cïabre d" cola -sort, Sigùr cli' ventava rie, S'un fussa stait mef mört. PO E SIE Che quantità d' r.çssiura 5' è vista spataia 3 E d' bren fora d' mçfara Pgr tute le contra ! öh quanti son Içvasse Sul indiman broa Quand a sç son trovàsse Sul us la soa porà..' 2 \ Su costi matrimöni Parland li tut-ariond , A ] c da fe 'n bel töni Di) pi grasiof dçl mond : Sigùra, eh'un podría Enpi un quintern d' papè, Per costa drolariay E pêui fela stanpc . IL FINE. DI VARI AUTOR.T 95 Qg. ,. ,~ --- ====^^==^0 // matrimonio àdla Figlia di Martiao Potage con ; Sensa tute ste alegric . Che samada j' lian fait fe ¡ J' era dodes cirimie , Des cïoehin da muíate . 10 M; scotc costa, ch* è dröla : L' han volsula fè strenc: L' ha tira na parpajola Cele faita con doidnc . 11 Marainàn Gïanpcr Bragàri Con so chéíir s'c andà arpofè; Tuti doi sensa gran fvari A sç son buca a ronfe . I 2 Col, ch' I' ha fait sta mariùra S' c vagnasse un bel capel , Ch gïa d'un pes na tnío cura Ataca sota al fornel . IL FINE. Dt VARI AU TOP- I 97 <5Sfr -¿- -- » —- • - ■ ~ =.^S^=^======= - fiffiS 11 pctese ddla Cuccagna . CANZONE XI. VjoI famof pail" d' Cocàgna A I' c pur un bon paíf . Gnun lavara Ja canpàgna Pur a smía un paradií'. Li, clii veül fe 'I gargh Jo fassa, J'c pa gnun, cli' a J'anbaràssa, Fa nen bfögn dç travajè Pçr vagncsse da mange . 2 Le sfrà son tute stçrnie Con d' rubiöle, e d' pïafçntin, E le pertie son goarnie Con d sautissj , e con d' bodin . S' i vçdeise le cïoènde , Lo-li si , ch' a r c un bel rende , Fan d' salam tant dçsforma , Ch' ügni doi fan la soma . 3 La rofa , ch' ven an canpàgna L'lia 'n savor da paradii": Coi , ch' a tasto cola bagna , Si, ch' ai fa leche i barbii". Binch' çl sol ai bata 'nsima , Tant a resta gïust com prima, Ansí alora resta jnei , Pçrchc a geiia pa i buei . G POESIE rr 3 ogni s m an a ai pieuv na veta Di] fidèi , e d' macaron ; Elo pa na bela bota Senpre aveine dij baron ? Fa pa bíogn d acomodeje ; 3' c la pena mach d' mangeje, Son g'ia bei anfbrmagía Con so bur s e bon sçrvlà . 5 An fiocànd ai ven d' lalagne Larghe tre travers dç di , E d' michçte a gian cavàgnc Con dij bon marón candi , Quand ai ven peui la tanpèsta , i'uti alóra fan gran resta , Ch' a X c tuta mach d' bonbon , D' aie , e d' cheusse d' bei capon . G Dia polenta bela, e consa, I fossài son pien , e rai *• BaStâ ande con una bronsa. Un na pía fin ch ai: pial . 3' c pa squad gnun , ch' na toca, Binch' a fonda tuta an boea 3 Fora coS'i sen sa dent , Ch' à na mangïo alegramcnt . 7 Le noiêre fan d quajçte, Basta andeje dçstache , E la roi caria d' tartlçte Pi ai na tonba„ pl ai na ]' c . I more cuvert d'ofcle , E )' arbrôn goarni d' gïanbcle, E le trifole sçmnà Son le dmóre die malnà. DI V AUTORI 99 8 S' i voll d' röba candía Ande 'ntorn die bussonù, A l'c pa tabornaría , J' è da fene d linsolà ; A j' è pa nçssune ronfe , Cli' a sia privo d' fève ponfe ; Piene pura die cara Con man nue , e j' eüi sürá . ■9 Ma s J a y- piaf d' röba pi fina V" assicur , ch' ai manca neu D' mandolasse ala p'ralina, Ai n'c íma dj'eibo píen. E s' a v' piaf d' pastissaría I v' na leve dlong 1 anvía , Ande mach antij rivas, I na trèuve minea un pas . io Quand i yJûle peui tratève Tant al di, com ala nëïiit, Prontè mach la taola, e stève Ch' j* ofei van gïa bei, e clieuit j Le pçrnif, e le bçcasse Son comuñe, com d lumàsse, I polàstr , e colonbcif , Son pi spc's , ch i p^ssaröt. i r D' ögni part ai cor d' fontañe , Ch' a fan tute cabaret , Porte mach ö d' cope, ö d' sane, Pçr cïucè dçi vin ciairc't , Moscatel , e malvaùa , E peu ancor del mei , ch'ai sia; L c un bel cömod a cinpc Sensa spende pa 'n doidnè . G z OO POESIE 1 1 Dvöltc mach pçr gargaría S* i voleisse ste a durai, Stc sieur, gnun a v' dçfvia, Fuslo pura gros mefii, Acogía, ch 1 i sie antla stansa Ronfc pur a crçpapansa ; L' c la möda dçl paif, Ognun fa, com a ]' è d' vif . »J Sç quaichdun a veul andèje , Vería si a'npare la stra . Ma I' è cöfa da penscje Ch' a F è pa na folairà ; Pçrchè venta senpre core Pçr def agn , e quindef ore , 3 Nnpö 'ntçl dur, e 'npo 'ntçl Antla pauta fin al cöl. IL FINE» DI VARI AUTOM -- , ---S3fr==== II gilioco del Seminario . IOI =*® CANZONE XII, HJna bela bifaria M'c sauta *ntla fantafía, Pêr conpoôe sta cansón Sul gran gïugh dçl Seminar! , Col , ch' çl mond pçr 1 ordinàrj A lo cïama dl' Estrassion . X Verament a V c da ríe Vede j'öimo, fiëiii, e fíe s ■Vei, e gïovo , e rin mafnàj Tuti quanti lanbichesse Sö sçrvcl pçr goadagnèsse D* gratacùi an quantjtà . . i Tratçnive suie piasse Pçr senti die rafonàsse Die pi lepide dçl mond ; An f'afend ste conferènse , y c chi va spuand d' sentense Sansa riva , e sensa fond • 4 Antre drinta 'ntle butée Pçr senti die drôle idee, E conteile d'opinion . Un a da pçr franch '1 tranta ; L* autr a dif , ch' a 1' è 1' otanta ; N' autr a veul , ch' çl tre sia bon, TOI POESIE Ma pçr picve un past a rie Basta andè con fomne, c fie Quand a fan conversasen ; Sentirl con che babía, Van tratand d astrologia , E parland d' superstisión . 6 Tute fan i cabalista, E dan man a cola lista Figurandse d' esse andvin ; Tramarme con le speranse A smobiglio fin le stanse , S' a fa bfbgn , pçr fe d' quatrin . 7 A staràn sinch , ö sef ore Tra lor-aitre li a dçscère , Pçr conte i sö seugn bagïàn . Peui a s' buto intcrpretcje Cosi bin j ch' a s' crçdo aveje Gïà '1 goadàgn sicùr an man . 8 Una dir : i m' son sognàme V autra neuit, ch'a m' han pórtame Die pi bele flor d' prefent ; A vêûl di i ch' i son sicùra Dçl fait me ; na fas gagïura ; Lo vçdrl : tai bin dament . 9 N' autra dif : e mi '1 contràri 3' eu sognà , ch' un inpreftri M' ha porta un taschet dç dnc. Lo-li dif, ch' i son pro lesta , Ch' a m' han gïà paga la festa E ch' i m' peus pr' ades gratè . DI VARI AUT ORI ÍOJ IO N' autra péûi , ch' c pî sapicnta , Dil": mi strçmo ala sçrycnta I me nom sot al cussïn ; L' andomàn matin rai pronta Fas riôès a lö, ch' a conta, E goadagno bel-e-bin . i i Cola veja sauta ton* An dilend : i can pe al' öra Vöstre cïance , 1 vostçr fia : Là scotè : mi vëûi mostrcve La manera pçr vagntve Dij quatrin a sacoeïà. 1 1 Bute i nöm a banda snestra Una neïiit fora dla fnestra , Sensa tnine gnun ant cà , E s' i sèugne d'alegrie , Gïughè pur -y ma su d' folie Pieve goarda , gïughè pà . If N'autra dif: ah stè 'npö chiète, Coste son tute lumete Da conté sot al forncl ; Son rafon da cïacïarone ; ö ch' i burle, ö ch' i mincïpue, ö ch' Y avi pçrdu '1 sçrvel . 14 A F c mei d'arcomandèsse A quaicun , ch' ha d'anbarchesse , E tiré prest i causset ; Supliehèlo mort, ch'a sia A torne pçr cortçfia, A porteve quaich bon biet. 104 POESIE Veía '1 bfest ale tomone ! Señe cöfe da propone ? L' c un afè da ronpïe '1 naf ; ö cïapcje pçr )' oríe An seiitend ste gofarie , E slonghèje longhe un raf. \6 Ma lassôma ste dotujre , E goardöma j arvendiójre Coin a son afacendà ; L' c n miràco , s uña manca A porté i so dnè ala banca > Pçr nen tnije dfinpiega. . !J ., Ortolañe , e glungajcre , E paifafie , e lavandère > E survente , e sçrvitùr , S' a I' aveisso bin apena Mach sinch sold, j è gnun , ch'ai teña; L' han piaiî d' fe rie d* lor . ;8 A faran gïunè la gola, Ma lassé passe na sola Estrasion sensa gïughè, L' c un spropöfit a pensèje : I podrie massacnje, Tan-e-tan )' c nen da fè . 19 Quand a 1' han la borsa sbrifa , A vendrio la cainifa Con i mataras dçl let ; Stagn , e brons , e cassaröle 3 1 pairëïii , palçte , e mole , Van, e angagïo tut al ghet. DI VARI AUTORI lu; iO I dorin , e le granate , I coíin , faudai , e oate A s inpegno al Mont d' pietà : o ch' a goardo d' fe n' arsorsa Ai mari d' antorn día borsa, Quand a son andormentà . 1 1 A son tant ancarogníe , Ch' a farío d' mascaríe Pçr podèje goadagnè . A I' han tan lo-li 'ntla testa, Ch' a farío ande la resta, Fin al ùltim doidçnè . il S' i voli nparè a-dritùra La manera pi sicura, E pi facil d'andvinè: Gïughc nen al Seminan , E mándelo a ca dij gïàri , Tni 'n sacoeïa j vöstri dne. IL FINE. Iütf POESIE m , .-- *- *sfr ---- '-.-^a Le astuçie dcgli Scolari. CANZONE Xlir. /£i i vëûi un püch pçr rie Butenie a trastulo , Conrand le furbarie , E rufe djç scolè . A I' han bin poch gïudisi ; Pçrchè eh' a son gïovnot ; Ma pèûi parland di visi A son pro d' bon volpct . z Tratandse d' ande a scöla, Parland an general , Costa marmàja dröla Sovens a 1' ha quaich mal : Ma quand a l' è vacànsa Lasseje te i coré, Alora '1 mal dç pansa J' anpacïa pa a dmorè . 3 S* a veiio a fè quaich fala , L' astusia a Y è 'n camhi , Pçr fe drochc la bala Ados a quaich vçfin . S' angigno con dritùra Curví i sö mancament, E desse la tortura Pçr conpari innosent. DI ^AtLI AU TORI 4 L' lian dvolte pöca veuja D' fc la conpofision . A I' è pçrchè i' anêuja Ufe d' aplicasiüii . E prç scape fatiga A trêûvo dlongh çl mef, Cïucïand da riga an riga A coi , ch' a Than dapref . ■ 5 ' ™ S' a veulo nen butesse Studie le soe lçssion , Fan tuti i sförs pçr fesse Amif dij decurión : A san bin tant sulicje Con mile cunpimènt , E bin soens sborgnèje Ancor con quaich prüfen t. 6 Quand çl magister s' trèuva A n' auso pa la vof . I lo vçdri pçr preuva , Ch' a tiro tuit dçi dof. .S' a ven vire le spàle , Lasso]e fe '\ balet, A sauto com d' cocàle , Cli'a par , ch'ai sia '1 folët. 7 Quaich festa pçr dmorèsse A fan i negligent , Pçr neu ancomodèsse A fc '1 cpnponjment i Péui dio d'ordinàri } Ch' a I' han avù quaich mal , ö ch' a )' han pià i scartàri , ë piuma , u carainàJ . POESIE^ 8 Quand pçr quaîch in.solcnsa , Ch' a I' abio dvölte fait , A s' trouvo Ja consicnsa Anbçrlifa mariait; Alora scapo scöla, Vçdend d'aveje tort, öpur con bona tola A nego fcrm , e fort. 9 Ma quand pçr gargaría A van a scöla tard , Ai manca pa d' babía Per nen aveje d' lard ; A treuvo mile scufe, Ch' a I' ban avù da fe ; E con sin quanta rufe A san gavcsse i pe. io Quaich-völta lí 'ntla scöla A fan i sü scondion , O d" una marenclüla, O d' una colasion ; A san fe le soe frçte Con coi , ch' ai stan a-fianch Fafcnd le soe bafrete .Segrète sot al banch . 11 S'a son fixa an dofcAa, Alora sti babiot, .Son aut un fuf apena , Ch' a fan gïà i sö conplöt, Pçr durvi la credènsa , ti procure d' cïapè Sotman antla dispensa Quai coja a galupè . DI VARI A ïï I O M. IO9 1 1 Ma pçr nen inpegnème. A dçscurvi jç stras I vêui nen inoltremc D' ande a fgate pi a-bas ; Perche ch' ai na saria Da di pçr tut domàa > E i crçd, ch' i finiría Förs gnañch passadornàn . IL FINE. Ç^j- m J- ■ — -^gî^ ^ l ---- £spressioni amorose de Barto'ommeo Burat a Caterina Schiúftsúa* CANZONE XIV/ badina, mi t' lo gïùr, E tentlo pçr sigur, Ch'i t' ra'af robams '1 cheur ; I son tan carpionà ; E marca dJa verità, Goarda, com i' dçfvcno, Ch' y m pi jaen-aut, ch' çl fià . 3IO P O E S I S Col di , ch' mi t' hai trova Asta sul lis dç cá , E ch' i t' eu date di' é"üi , I son sta pía taimènt Pçr ditlo francament, Ch' i ster sensa parola Li tut ant un moment . átó 3 I m* son senti arvçrsè , D' an testa fin ai pè , Tut quant çl sdngh , ch'j'avia To sguard a m' ha altera , E tant annamora , Ch' a m' ha tut inflámame E '1 chéur , e la cora . 4 Cosí pçr dite '1 tut L'c Iö, ch' i m' son rid it Dç fc cost peit viagiat, E pic tö sentiment Con col dij parent , Pçr fc le promçtinre Sens' aitri cunpiment . 5 Un paira d' bei orcin , Con quatçr vir d' dorin, Mi t' eu porta d' regal ; Buchje si ant un pape Sta nen tant a pense ; A venta prest arfölve $ S' i t' veille mande. DI YAM AüTOlt III 6 U\ Dio! che gran stent, A di tö sentiment ! E sastu oen parle? Di su fichin-iîchat , E parla franch e nat, S' i t' m' af an bona idea , Opùr ant ij garât . 7 E cöfa tenstu fait ? Astu gïà försi dait Paröla a caich gfojôr, Ch' a t' abia capara ? Di pura la vrita : óimc , ch' i t' staf trop chieta Da Ii ni' na ven çl ha . 8 Alraanch fame '1 piafi, E dime prest un si, ö dime duna un nö. Funishi an santa paf. Cof elo mai ch' i t' af A tnirrje sula corda, E mneme tant pr' njif? 9 ovia dime almanch Pçrchè çh' i t' parle gnanch : Cöf astu 'ntçl gabùf ? Avràstu försi por , Ch'i sia trist d'umór, «pur d' una famia Da fete dçfonor ? z IOESIÏ IO Ma gïuranon-da-doi ! T' has bin F umór d un froi . Son cöfe dçl naalàn . Vciistu fc dvantc mat Tö Bçrtromc Burat, Chç pçr toa bela cera S' butria a ghiià gat . 11 Via-là t' af pêïii pro fait A m' ven gïumài çl lait; La landa Y e pro inn à . I son pa da Ion tan Venu.si a fè '1 bagïan : Tç m' smíe na imorfiona, E un bel mostas da can . 1 1 Dagïà ch' a 1' è cosi Mi t 3 lasso 'upo '1 bondi , E i vad a fe '1 fait me : Ma ti testas d'massùch , Ch' i t' sîime gnancli un pluch Tö Bçrtrome ; i rijría , S' i f steisse sta s' un such. IL FINE. DI V A &, I AÜTORI il Q&== =--- ^ ^^^^^^rr^^Trr ^u-l— ^ gy Risposta di Cacerina Schiüjessia a Bariolommco Bur at . CANZONE XV. i .Aspera Bçrtromè : Cöf asru pensa d' fc ; D' voleime piantè Ii ? Nö-nö, me corin bel, Achieta tii sçrvèl, T' avràf pa pçr chiteme Un chëûr çosi crudèl. 2 I t* sef ben inpassicnr : Da tenp unpö 'n moment, T 1 af pa i Franscif dare ? Finor t' af c'iancïa ti , Or lasme parlé mi, E vèlistu nen , ch i pensa A lo , ch' i devo dï ? H 114 ï O E S I E Cos! me sentiment A I' c pa diferènt Da col , ch' a sia 'l tö 5 I t' m' af savu ndurmi , E cosí bin cují , Ch' i t' m' oblighe a doveite Per försa di chç dsi . 4 Dlongh , ch' mi t'hai vist intrè, Mi t' pèus assicurc, Ch' i' sou rçsta 'ncmù A scgn , ch' j' eu pa podù Gnanch dite , bm vçnu , Nè proferí parola, Ouandbin, ch* aveis vojù. 5 I n' eu pa mai intcif D' voleite tni sospcif. L' c tut dçscors an-van : Ventria bin , ch' i fus D' url chêur pi dur, ch'un us, Quand i voléis nen pieté , S' i t' fusse an mef al trus . 6 Col di , ch' i t' hai vçdu , I m' son bin pro acorfù, Ch' i t' sef stait pia dabon ; E mi , pçr dite 'ï gïust, I n'ai senti tant gust , Ch* a par , ch' çl chêur voleissa Surtióle dant çl bust. DI VARI AUTO RI I tnía dit tra mi : E chi clo mai costsi , • Ch' a m' fa tant bei ocin ? Che gïovo dçfgagïa , Bin tait , e bin piantà ! J' c gnun ant nüst vilàge Co'si bin arvià . 8 i' avria mai sognà, Ch' i fus tant fortuna D' avèje ,un tal sfojór , Mi t' assicùro bin, Me cïoncïo , me corin , Ch' la goi a m' ta 'ndè tuta An glüria ant un s^stin. 9 Centil galán ven si, Assetfe dapref d' mi, Ch' i parlo sul seriof. Lo distu pçrdabon , Ch i t abie l' intension D' voleime pçr toa spofa? Che cara aríülusioii I io Via-là : comensme dè Lo-lî , ch' ant' çl pape T' af dit , ch' i t' m' af portà Saria un trat vilan , Quand y arfudeis toa man; I veui pa, ch' i t' lamente D' ayeilo portà an-van . H X rr CANZONE XVI. S I cote bin vol aitre fie , Ch' i se tant acalora Ch' a s' pcül disse , ch' i viscríe Le motcre an mef di) prà. i Acogïève ant quaich bialèra D' un mulin, o d'un bator, A sarîa la mei manera Per calmève col calor. Fora apena dant la grèûja I comense furmiolc, Peui a v' sauta dlongh la veüja. D' esse spofe al carleyc. 4 il dagïàch' s' c tant ardie , A sarîa nen mal pensa , Ch' v' arvoltcisse pçr j' urtie Quaich matin sula roía. J. Quand ¡ se peui gïà grandçte, E gïumài da maride I fe dlongh le bçrnufiçte Pçr p©deive ff «time. H i iS POESIE 6 . Ale feste pçr tiflcve I stc mefa la matin ; E lo-li l'c tut per feve Marcc après tuti i gridlin. ag-f? 7 Peui a v' cïapo ata brassçta Pçr conduvve un pöch a spas, E contcve quaiçh barflçta Anpastà tra mair , e gras. 8 E voi rie com d'folàssc An scotand cole raíon , Tant, ch' i flarghe le garnisse, Ch' ai podría intrc un micon. ^áWWl^pív La pi part voi aitre incline Mach a röbe d'vanità ; •Costa a rè,pôvre Doniñe, Tuta vöstra santità. . TJW ft o ]f¿¿ sfswusa ;y ' y avi d'vissi quaíí tute, E '1 sçrvcl föra da post, D'esse hele, d'esse brute, I se tante scume d' reist. 11 Gïoventà, dnans pic stè fie, Pense bin a 1S', ch' i fè. Seve* nen , ch' a son d granghi Ch'a son d'ronie da brul'c :- DI VARI AUTORI 119 Çte --. • ' — Le Figlie di Stefano Bronbo . CANZONE XVII. Stevo Bronbo 1' ha tre fíe, Ch'a son tute 'nnamorà ; A son nen tre maravie , Ma gnanch da canpc 'ntla strà. st/Ëts ■'■ X ■•' :w::. Una c bionda, l'autra c bruna, L' autra del color café ; A vorío trové duña Quaicadun , ch' ai voléis pic . J Son butasse antorn al pare, Ch' ai sercheissa quaich parti. J' ha rispöst : mie fie care , Lasse pura fè da rnl. ■I ■ V Y è tre gïovo ; sai dont pic je , Ch'a stan tuti tre sul so; I' mandrêu sotman parkje ; A diran pa nen, chç dnb. 5 L' han ancór , da lö ch' i' sentó, Tuti tre la soa virtùj Un fa i fuf, e 1' autr i pento, L' autr è cap di feramiù . H 4 ío roEsiE 6 Son andàit a vifitèje Dlongh ch' a son stait av?fi A Than fait nen, mach goardejt A son stane carpionà. 7 Ant çl tenp da pic na rava, I/ han rang'ïa tuti j'afc; Y un la pressa i sbçrgïairava , J' aitri avío 1 feu darè. 8 Cosi tuti ansèm a fèro Le promçsse ala volà ; E pçr testimöni a, pièro Gïanbatista, e Nicola. , 9 JJ andomàn a s son Jçvàsse Tuti tre sul fè dçl di ; A son duña dçfgagïàsse, E oiarcïà a fesse vçstL lO Uña dçl color dl'anguila, L' autra dçl color dçl brélt , • E Ja tersa 1' han vçstila D' un garnàc tra vërd c bleu 11 Tre dî après a son spofasse ; Chi l' avria mai crçdu ? E le nösse,ch'a s'son fasse, 3' han costàje pi d'un scù. I 2 Furni '1 past, cola brigada, Döp avcje tafià pro, * S' artircr ala sfilàda Sodisfa dç coi rago. é DI VAK.I ADTOK.I 1 \ Coste nössc , e sti mariage f Fait ansèm Ii su doi pè L' han fait ríe ant col vilàge, Tuti quanti a stranbalè . .14 A I' avío le livrée Dçl color dij fricando, E le gent da*nt le butée Tuit surtió a feje d;' ö. »J L' andomàn matin andero Senti mçssa vers mefd-i 5 E ni pi ni manch al' èro Ancor tuit mei* anciiti. 16 A ventàva 'npo sentije fonfonè tut longh día strà. Smiàva pröpri un bus d' avíe , ö 'n vçspè 'ntçl bon di' istà. 17 A goardè ste maravie, Basta di , tut è corù ; Pçrchè d' cöfe pi da ríe Gnun )' ayía niai vçdù. IL FINE. Ill POESIE QjC --------- .- g£ ------ Dialogo &a Madre, e Figlia, che vuol maritarsi. CANZpNE XVIII, F' Ojiare, mare demc ardnV. Vçdve nen com i patis ? Feme 'npö nen tan stanic, Ch' i pèûs pa-pi nen spçtcj Demc pre'st , feme '1 piafî, Quaich bel gïovo per mari. 2 M. Cofa sene ste raíon ? Distu an burla, o pçrdabon > Vêûstu 'npö , ch' i daga man Al toirôr, al foat dij can, I t' fas pro sicuramènt Passe '1 vçfo ant un moment . 3 F. Che cheur dur, che crudeltà! Vçdve nen, ch' j' heu gïà l'etàt Haine senpre da fè '1 stras, E stè si a serne i spinas? A m' par bin , ch' a 1' è gïuraài Tenp d'surti da costi goai. DI VARI AUTOM 4 öli che pressa! öh che vifion ! T' af pa gnanca 'ncor je spron I t' sef pa-ancor bona a fe Una mnestra da vachè. Veustu mainagè na cà, Quand i t' sei* ancor malnà i Da-sî a un meif, e dontrc di )' eu pèui quindef agn cunpî, E volive gnanca ancor Ch' i coniensa fè l'amorî Ai n" è tante, mi lo sai, Spofà gïovo coin un ai . 6 Cöfa tenstu ancor cïancïà, Bruta lenga da stropià ? Fin adcs t' af mai vojù Aplichète ala virtu ; T'sef .pa 'ncor erba, ne fen, E pçr ditla , bona a nen. 7 E volive an conclufion Vçdine de an disperasión.? Cola péTii n' avrive mai S' i m vçdrc fè )' ultim baj Pçr dçfgùst, e pçr dolor? V aquistríe pro 'n bel onör ! 8 Va mariait, s' i t' af tant front, Da tö pare a deine cont-, Quand a sapia '1 schiribis Ch' è sautate "ntçl cupis, A t' farà försi canbiè CoJ umor, e col pense. 124 r O E S I B 9 F. Pçr me pare è pa cativ, V Jo sell pçr poíitiv, Purch' i m' prçste voi la man , E ch' i bute î vôstçr gran , L'c sigur, ch'a dif pa d'no 1 , E mi dlongh i son a cío. io M. Quand tö pare lo savrà , vh che gnogne , ch' a t* farà ! T' af pa 'ncora conossii, Ne provà Tumor bom a Ch' a I' ha quand arrva '1 caf¿ Ch' çl fumât ai santa al naf. 11 F. Sta rafon bagnà antçl kit A m' dçf'bànca nen-afait; I s eu bin çl chêùr, ch' a 1' ha Tçnër , com una quajà , E ch* a I' è cosi bon fièul, Ch' un lo vira coin un vêïil. I 2 M- Chiclo col , ch' è stà tant lest , Pçr robète 1 chèur si prest ? Gnun ha mai ancor vçdù Nçssun gïovo, ch' a sia vnù> Si pçr ca fete l'amor, E passé pçr tù sfojor. I} F. Quand i sapie col, ch'a i" èj Forsi voi v' apasijrc. A I'c un bel garson bin ni, Spiritof , e dçl'gagïà , E d' una famía tal, Ch' a s' pêûl nen parlènc ff»aJ. DI VARI AUTO RI 125 14 ML S' a fus bin el fiéhJ dçl Rè I t' sef nen da maride. T* af pa 'ncor un pluch d' fardel : Cöfa menstu '1 bçrtavcl ? Va 'apare a file, c culî, Dnans d'mariète, e taime Ü. V 15 F. A m' par bin, ch' i lo savi, Ch' a soa rair i bon parti , E ch' a venta pieje al völ, Pçr nen ronpse dvöte '1 col, Piand quaich lord , e patanù , Ch* abia nen ? ch' i dent , e 'l mnù. 16 M. Ma adsadès ten bin damènt, Ch' i t' arfilo un fgïaf sui dent : Tirme via dnans dij pc, Sensa fetlo replichc, E con to bel umoràt Ven pi nen ronpme i garât. »7 F. Voi i veule ancora fe, Ch' çl mond parla dij fait me $ I m' fari piè pçrdabùn Una tal arfolusión , Ch' a n* farà försi pen ti Tute doe voi, e mi. 18 M. T af fait bin, e santamènt A scurvi tö sentiment : I t' af dame na lesion Pçr buteme in atensión ; A dçfblète i tö disegn , Lassa pmra a mi X inpegn. H6 POESIE 19 F. Pieve 'npö nen tant anbreuj, Ch* i savrcu fuvla sui ciij. Marcandcmp pur di, e nëûit, Tant i* savrcu déme dcuit, E feve reste *n tal caf Con na branca , e nie fa d' naf. 20 M. Ades sí, ch'i vedo bin, Ch' i t' sef lorda , e pieña d' vin. Fa una cofa, e va a dunni, Fin, ch'i t abie digeii. Tramantre försi doman To sçrvel sara pi sau. DI VARI AUTORI C»» - ——-—— ^w» -^— == ^ Anidóla. dtlle Dorme da. fu^ijirsi , ossia quuiuà dille Donne . CANZONE XIX. C . U M ^jh\ sta amil con Je fumèle, N' avrà mai sö cheur content; A son tute tante vele, Ch' a van secondàud i vent, z Seve nen , ch' a son d'volpàsse , E d'serpent strçmà 'ntle ñor ? I' starè senprc 'ntle strass; An frçtàndve 'nsem a loi:. §¡¡ ■ 5 Gïoventii chite le seufie, D au trament a v' costra car -, Seve nen, ch'a son d'bçrnùHe Incostànte pi cli çl mar ? 4 Pieve goàrda , ch' a son d'lune D'un umör malign j e trist, A son gïust gate inorbaña , Ch' anganrío T anticrist. • ; - 5 v - * Per tirève a favorije , A san deve d'bonbonët : Pçr-darè, pâûi s'bu to a rie, Pçrchè a v' hau ant i gartft . 8 POESIE 6 La pi part son sospçtôfe A tal scgn , ch' a s' fido d' gnu Son tant farde , e malisiofc , Ch' a I' c mei stene gi'un. 7 Oai ! Dio goarda sol, ch' ai passa , Una mosca sot al naf; Dlcngh ' ai veulo de la cassa, E cïapcla pr' çl pçnàs. 8 Aj na j'c, ch' a 1' han d'idée Stravagànte ant çl sçrvcl-, Pensó d'esse tante Dee, Cala gïù dal ultim Cid. 9 Quafi tute fvçrgognofe, Pieñe d' tum , e d' anbision ; Fin a cole , ch' son pi scrofe > Tant a s' veulo tni danbon. IO Quand a s' buto saute 'n fara, Van an bestia, ch'a fan por; Un canôn , quand a dçspara, Fa pà tant fracas com lor. il A san fè le savuríe Quand a porta 1' ocafion ; A F c pr' esse riverie Dai codögn, e dai tomon. iz A son fitre , e sostçnùe pi , ch' la mare dq\ folçt $ Sou rojófe, e bçrLotue, E bifare corn d'mulet. DI VAM AUTOS.I I2 Lasrà mai pçr nen falila Arlamè d* an man Ja brila 3 S'a Fe nen dautùt tomôn. ï L FINE. ÖW= DI VARI AüTOM -m^-iàÇm. Le Suocere, e le Nuore CANZONE XXI. 23i 'npöch voiàitre nöne Rupie fin sul naf, Tra nöre, e tra madöne, S' a )' è mai stait la paf ? Di franch , e nen da fard Viré pa la frità ? Ch' i passe pçr builàrde , S' i neghe sta vrità . 2 Ma pur pçr nen butève An tanta confufión, I véûi nen oblighcve A dçscurvi i pación-, Stè mach pçr testimöni, Lassème a mi l' impegn , Pëûi di , ch' i son un töni S' i' bato pa 'ntçl segn . 3 Coi dontrè di dis nó'sse çl tenp I' è 'ncèra bel Pçr le facènde grosse, Ch' a F han da de cïadèl . Passa , ch' a 1' è la testa I sorao a tenporài , E dlongh ala tenpèsta Di crussi , lande , e goai . t O E S IK A s' buto ste rognasse A desse sugesion, Stal'end marche Je casse Con tuta aplicasion . A stan an sentinela; Comenso a pic d' sospèt; s A s' fan d'ëui da cri vela, Notandse i so' difèt. S A s' goërno senpre a vista Su tuti andament; A van fafènd Ja Jista, Tenèndse bin dûment ; A s pío an difidensa, Gïugàndse dij sotmàn Con la bencvolensa, Cl/ a )' c tra gat , e can , 6 Quand cola nora a fica S'ô naf ant quaich afc 3 Subit la veja s' pica A fela stè 'ndarc . Pçrchè ch' a J' ha paùra , Chç dvolte maramàn Ai pëûssa con dritùra Lveje 'l cassùl dan man . 7 S' a sta mariait dç bada Na forma un bel conect, Difend , ch'a val pa 'n vada, Mach boña a taula, e let. A passa pçr mincioria S' a meña pa '}. salfct , E pçr na c'íac'íaroña, Ausaûd un pö '1 cachet. DI VARI AUTO B. I I4I 8 S' a la bona ganàssa , A dif, ch' a l'c afamà ; La trata da smorñassa , S' a Te un tantin dlica . Rendcndsc solitaria , A l' c d' uraor sçrvài ; Surtiènd a pic 'npö d'aria, L' c prç scapc 1 travài . 9 v S' a veul fè la sustofa , A dif, ch' a I' e tirà ; S' a s' mostra pöch curofa A l'c na dçspensierà . La tassa da bigota , S' a va a pic quaich pçrdim , E pçr na mal-dçvôta S' a sprcm nen i limon . 10 S' a va con polisía , S'a s' ten 'npö ardrissà. Cola madona stria A fa na cïabrissà ■■, Ch' a l'c n' anbisiofona , Ch' a val pa 'n figh fora . S* a s' lassa ande ala bona , Ch' a l'è na gran pondra . 11 S' ai vçd fè cotçfia, Dal ömo, ö dal mçssc , La rabia, e gçlofia Ai fa gonfle '1 gofe . Vçdend pêui , ch a la lasso Mariait al-abandàn, Tant pi s' a la sbramàsso, öh che consolassiöö ! 14* POESIE I 2 S* a feisso bin d' miràco Le nöre d' ögidi, Tant le madone ai fmaco, E senpre ai trêuvo a di • Ai vèulo pçr sçrvente, E prç storcïon dla cà, E gnanca a son contente. Ste teste sbuficà . 13 Vçnènd a rçstc grosse , S'a törfo 'npöch çl cöl, Ai dio , ch' a son d' rosse , D' un natural trop mcii ; S'a veño mai goastesse Ai buto sul mostas , Ch' a san nen regolcsse , Ch' a son d" bei cïaudronà* . 14 Quand a comènso avcje D' maraje da cïadlc , Alora si, ch' le veje A trêuvo da gable , Difcnd ch' a son pro brave , E bin adutrinà Pçr anlçvè die crave , Ma pa nlçye d' mafnà . VS Anpo d' armór , ch' a fasso Quand a son gïà sgreujà, Le veje sç fganàsso A feje d armangïa . Vorijne pa ch' à steissq Ficà 'ntun scatolin , E qyal ch a bogeisso Nepùra '\ di marnilin? DI VARI AUTOR.I IG S'ai vçdo fè cjuaich gnögna A sauto com d' cravieui, A dio, ch' la pussiogna L' è lö , ch' a goasta i fiêui ; Ch' a venta pa 'npastèje P' parole con d'amcl , Ma ch' a 1' è mei cricje Tavuta sula pel. il Le nöre pöch al-viage Van arlçvànd i pont ; A vçde sti mainàge A buto dcö bon front . Tratànt a s' pio an ira, Ma con un tal livor, Ch'a j'c pi gnun, ch'ai vira A feje panbic umor. ' f$ , Ai ven pçr .conseguènsa , Çhç pêûi continuamcnt, Scapàndie Ja passiènsa , A s' van tirànd di dent ; Scaudà fin antle miole, Sauta , çh' a {' han '1 fös, A s' na dçstàco d' cole , Ch'a van gïù fin a j'ös. i? Con tute le comàre, Çon tuti i sö parent, Con tuti i sö conpàre, Amif, e conosscnt A fan sauté la mina Contànd le soe raion, E sfögo Ja cagnina Dafcnd çl feu al canùn. POESIE 20 Savcisne pur contcne Per dçl'gonhc '1 gavas ; Podèisne pur butène An aria d pataràs . Lo-li si , ch' ai saria D'un gran divçrtimcnt, E quaii , ch' i diría Pi d' mèf sö nutrimcn . 1 1 Ea coste cïcche rote Chi veul gave '1 costrùt ? Quaich-vota fan le bote, E s' parlo nen d'autut ; E dvölte brajo d)' ore Com d'anime danà , Ch' a s pío gust d' fè core Tut quant çl vçfina . 11 A van bin pro quaich festa, Pçr nen fc parle d' lor, A squinterne la testa Ai póvii Confçssôr . Cofclo peu 'n sostànsa Tuta sta confçssion ? Nen-autr, ch'un abondànsa, E sfögh d mormorasión . k} A studio mach d' possese Apres ai sö mari , S'a peulo scavalchcsse , L' c tut so gran piali , Ai van gonriand j' orie Con stilt iniquità , E veïïlo ch' soe bufie A pasîo pçr vriu. DI VARI AUTOR.' V 24 Ma costa 1' è pi bela ; Quand )' oimo je dan tört, Ataco na gabela Con lor ancor pî fort . A pisto , e pioro d' rabia , E fan un ramadan , Ch' un ors fica 'ntla gabia Na fa pa n' autçrtàn . 15 ■ Ai cario d'inpropcri , Ai trato da fatcui , Ai cheûrvo d' vitupèri, Ai veulo gave j'eui; Lo-lî si, chai tarissa , Ch'ai fa canbie color, E tan saute la stissa , Ch' a resto föra dior . 16 Ognùn pëïil bin conprènde Chi n' ha da stene d' mèf . A son peûi le facènde , Ch' a van da mal an pef, La cà va tuta an aria Pçr sö tiré, e scïanchc., La röba va an patària ; Lo-li pèul pa maHchè . 27 A )' c d' madone tante , Chç pçr durmi soav , A vêulo pa d' guárnante Pçr tni tut lor sot-cïav ; Pçrtant chç cola nöra, S* a veul, ch'un töch dç pan, A s' peussa nen fe ánfora D' andeje al bafaman . K I4ai . 5 Pçr la barba, e 1' anpodrùra , L han un ora al di 'npiegà, Pçr podcje fè figùra , E curvi i difct dl età . DI VARI AUTO RI »53 Van canbiàndse la camiYa Fina dontrc völte al di, E vçstisse d' röba armifa Par eh 1 ai sia proibi . 7 Cosí fan pçr goadagncsse L' èui , e '1 genio feminin , E podcje prest cobièsse Con quaich bel scarabotin . 8 Ejs'a stanto a goadagnèje, A s angigno d inpieghc, Costa pur lö, ch' veui costèje, Quaich conchera , o quaich conche . 9 Cost a tranbla, e col rangöta, D' aitri a son pi möi , ch' çl bros ; Pur goarde sti vei balota Calora com tante ci'ös. io Ai n' c püchi, ö gnun , ch' a s' euro D' una röba già arsçtà ; Ma la magïor part procùro D' atachèsse al fior dl' età . 11 E s' a pèulo nen spontèla Con le cïancïe , e i cunpimènt , A s' agïùto d'inportcla Con dotèje grassament. iz Osservèje, corn a viro Pensierof, e tut distràt, • A fantástico, e deliro, E 1' amor ai fa Vidé mat , 15+ POESIE M S'a fan tan d'acaparcsse Quaich gïojin, çh ai daga 'ntl* êûî, L* c un gust vçdje a deghifcsse , E ande tuit an breu d'faleùi. 14 E con cola soa metrèssa Sti bavuf fan i galán, Con un dëuit , e con n' adressa Da garüfo , e tulipán . ••*# A tapiño a vifitcla Dontrè völte almanch al di : I babàn stan a covcla, Ch'aneujrío i sêu pa chi . ió S' un amif , o chi sç sia Ai tocheis pa mach la man, Costi vei per gçlofia Ai fan dlongh dj' ojàs da can. 17 Tfamentre stc lane fine , Ma pi môle d'un barbèl, Van difendje d' paroliñe, Ch' a son dosse pi , ch' l* amel , 18 A s' butràn a fèje d' gnögne , Sent promesse, e quaich prçlcntj Ai fan tute ste pussiógne , Pçr podeje otni sö intent , 19 Dia fatiga ai na va pöca Pçr goarl sti bei unior ; Acogèjc anpö 'ntla fiöca , Fin ch'ai passa col calor. IL FINE. DI VARI A tr T O B. I ■j. ■ - . . ¿&3& ■ . j-j. Due Vicchj Innamoraû à' una - i Figlia . CANZONE XXIV". J\ )' c naje na gabela Tra Simon, e tra Bastian ; A saría pro 'ncor bela , S' a doveisso vni ale man . i Tni dament j s' i dio bufia, Ai vêul esse un brut armor ; Pçrchè a ven da gçlofia, Ch'a s son pià sti vei tra d' lor. 3 - Sti bavof, e lagrimàjre Tuti doi son carpionà D' una fía d'un brustiàjre , Ch' a sta là 'nt soa cantona. 4 Un I' c gïovo com na pera , V aut I' c vei com un serpent ; Un a l'c con la dçrnèra, JL' aut F c ciörgn, e sensa dent . Costa fia F ha mal-e peña Trenra sqt , ö trent' eut agn , Bianca > e rossa com la chena, Dçfgagïà papi , ch' nç scagn • P O E S I ï 6 Venta vçde che carçsse Van fafendje sti grifëui; Son tan pia da cole blçsse , Ch' a van tuti an breu d' faféui . 7 Un Y ha faje fe la dmanda Da Cristöfo Garnacïàs ¡ L' autçr péTii dal' autra banda L' ha manda Cían Mostaflàs . 8 Son andait con tanta tola» Ch' çl brustiàjre c rçstà moch ; L' c stà 'npöch dnans di parola, Ancantà corn un oloch • .9 . Maramàn con cortçfia J' ha mandàje a fè 'npiume, An difend , chç d' una fía Pi d'un gçner s' peul nen ñ . io Maginè sti vei balota Com a son rçstà broà ! A Ï' è stà una bruta böta Prç squarsèje la corà . 1 1 Quand a V han savù , ch' a 1' ero Tuti doi an pretensión ; Pofc'r-baco , ch' a sautèro Anfiamà com doi lion . * tx Pçr decide la conteifa Son mandasse a dçsfidc ; Toni Bióch 1* ha pià 1' inprèifa D' andè chiel pçr mçssagè . / DI VARI AUTO B. I I57 »Í Tramçntrè sç son armasse Da fe por a gat , e can , Con i mañi die ramasse , E na crössa aprùn an man. ; 14 ¡L' andomàn sti gnüch son lvàsse Tuti doi dç bon matin ; Capitèl ch' son incontràsse Spt la fnestra d' sü gïojin . *i Pense 'npüch com a son fasse Di brut eui , quand a s' son vist ; Basía di, ch'a s' son bucasse Con n;i rabia dl' antichrist . là Maramàn a comenscro Viianicsse com d' cagnàs ; L' un pçr I' autr na dçs tachero, Ch'a sontije 1' era un spàs. 17 .' Un difia a sö contràri : E cöf astu pçr pensé, ö, bruta cèra da gïarï, A voleite anbarassei 18 T' haf avù tant' arogànsa , Pçr mándeme a dçsridè ; Véui mostrete la creansa, E vircte 1 dnans darè. 19 I t' fareu passe '1 spçrvifo , E la volontà d' fè '1 gros ; Con un sofi mi tç sbrifo» E i' ftacasso tuti j'ös. ijS POESIE 20 L'autçt vei drisscr )'orie, A scoiè sti cunpimènt; Pëûi apres a fur da ríe , Corn a j' ha ar vi raje i dent . 2 i A j' ha dije: testa d'afo Cofa fastu tant fracas ? S' i tç pío , mi tç crafo , Le sçrvèlej ganbe, e bras. 22 I son si con bona vëuja D abassète col cacàt; Scardassa , fieul d 5 una pliîija, Carn da pich, e da piolic . H, Che viiïon dç maridère , Rassa d* gnero , mort dç fàm Speta ades , i t' veûi Jçvcte Col gatij d'ant çl coram . - *1 Dçfdentà , mostàs d'bronsa , Cüfa vêustu rafonc ? I tç peife gnânch un' onsa , Povçr gnero mort-an-pc . l$ Su lo-lî son atacasse Pçr coi def , ö dodes brin : Tuti doi son raviolàsse, Ch' a smiavo gïùst doi crin . i6 Sö gïojin s' è dçfviàsse An sentiènd tut cost rumor j Duna-duru a s' c lçvasse Prç scïairc npü i sö sfojor. DI VARI AUTORI • jS | *7 S' c butasse dlongh a ríe , Ch' a savia la rafon , Ch' a fafío ste folie, E conteife da tomón . 18 A i'è subit staita lesta j V ha pià d' eva ant un sçbrût U ha canpàila sula testa Pçr fini col gran c'íacüt. 29 Costi gonfo son sentisse Tuti doi tant rinfrçscà, Si-chç-dsi ch* a son spartisse ¿ensa gnanca pi fè fia. IL FINE. l60 POESIE (3ftb=ac t ,■«,, -: ^n& i .......■ i £e Vedove innamorate. CANZONE XXV. jAl)' c tante vidovcle, Pçr parle cofi 'n común , Ch' a procuro d' fesse bele, Pçr torne gabè quaicun . i Mi m' intendo di die gïovo, Pà die veje bonbonà ; Cole i lasso stè , cli'a brovo Ant' çl bren dla carbonà. 3 U han I'amor, ch'a le torrnènta 3 Ch'ai fa ande fora d'fçrvèl, Una íhiania y V autra stenta A podeje sic ntla pel. 4 A fan tuit jç stratagèma Pçr podeje otni sö intènt ; Pövie doné, Than pa (lema, E bin poch regolamènt. DI VARI AUTOB.I iSl 5 A faràn bin le ritrofe , S' a s' prefènta quaich sfojor ; Ma Than mai-taf d'esse spofe, Pçr goarl dçl mal umùr. 6 A fan bin dontrè grimasse Pçr quaich di vidoe , ch' a son ; Ma son tuti tir d'volpasse, Piene mach d'simulasion. 7 ' - I n' liai mi bin vist quaicuna Dnans , ch' çl sö mari fus mort, Caparesse duna duna Un âtift om per sö confort. 8 Venta vçdje cifognesse Dlong ch' a Y han fini col dèlil; A s' angigno pçr butesse Al incànt, s' quaicùn a] vèûl. 9 Osse'rvcje , coma viro Pçr le gefie ant )' ocafieWj Ma savi i motiv, ch' ai tiro? L' e pa gnanch ia divosiùn. io L'è pçr fè la soa parada , E pçr esse vaghegïà , E fc vçde ala brigada , Ch'a son 1< ste 3 e dçigagïà. 11 Van , e giro d Bgni banda Pçr le piasse, e le contrà; Pçrchc j e gntt'n, ch'ai comanda, Ne , ch' ai ronpa le soorsi i vçdrc, ch'i m' avi fame tört ! J sercrè Toni, e Toni sarà mört. Si , Caflina , i murireû ; ■ Ma i veTii nen, chç Stevo a riaj Ma i véTii nen , ch' çl mond a día , Ch' a sia Stevo , ch' m' ha massà. Dnans ch' i meïijra i m' vendicrêu ; Ai passrà förs nen dimàn , Ch' i m' rancreu pröpri d'mia man ChèTir , polmon , e fricassà . DI VARI AUTOK.I 173 •—-..... ■ ■- tr¿ Tra¿u.?ior„c , \ ^^^\r S' na testa umaña un pitör mai volcisa Dipinfe con la corna d' un cavàl , E d'piume motobin a )' agïonfcisa, Con divcrsi aitri menbçr d'animal; Dç sort, che comensà costa pitùra Pr' çl mostàs d' una fomiïa 'ncùra bda Part cavàl , part oicl , la crcatùra An pes pèui a vçncisa a termínela; Ma bin ch' un tal pitor fus vöstr amif Elo contutlo li , chç tni v' podrie D'fichc'ie na rifada sui barbii" Con dije : perche fe ste gofaríeí Epàra so-si ariva'ncora soens, Seira, e matin, e di d lavàr, e d'festa : Tan ti cónponó sonsa badè al sens; Peuistanpo d'cüfe, ch l'han ni coa, ni testa. Del C G. A. B. \ l8o J? O E $ I E o^».-. s>= ^ygg E/'í O'KotpépVW Kttpiíd-QfX^lVTA E'niTPAMMA. J\Jic », »5r Papaus íiopta , jtetW« tí (xtyáhu. Nu» ivnwpitts a* (tit y «/sic-* n*Tï/>. Í2"í I'uXttf Cpfifittíies, K¡ OfifJlUT it ¿Wy Koù kupirpèr %lpos ir %*t>oir i%oG?ctv ifg. E ptßtpis tí i¿tw¡i wcerpí mfyi iàvt, Tj> i* ©fà */«m «j- pe"/ 3 " «'^w «¿u*. DI VARI AUTOR.! l8 i gg» ;. , .. -^— =-^a ^-^—- ■ .'-» jtfp Tradu^ione. Per la dicolla^ione d' Oloferne . i\dcs, Gran Dio, adès dç försa , e d'agïùt J'eu nen mach biogn , ma bin necesita j Piànj e sot vof, e j'öc al Cel vira Difía G'íudita an chiel confidànd tut, Quand dl 1 istès Oloferne piand la spà, Chç d' diamànt carigà luiîa pçrtùt, Rentre chicl acogïà 'nbriàch com tut « Antçl sögn, e antçl vin era sotrà, Ardía s'avànsa con pugnet robùst Pr' i cavèj d' una man lo etapa apèiîa , Ch' tost dl'autra un colp tra cap e cöl ai meñ» Ch' ai dçstàca la testa da so bust. Dç sang, e vin un gran torrent a smena Sto bust scopà cosi } ma chila lesta Ant çl faudàl día sprva cola testa Anvjupa 3 e. i la consçgna sensa peña. A Betùlia s' na toma, e a cola gent Ansiofa d'savèi prest çl fin dej su viàgi Ai raconta so caf, e so coràgi , E ansèm s' ringràsia Dio publicamènt . Del C. G. A, B, t l8l POESIE q&-- - nP02 TON IATPON mniNON ATTOÏPrON TH5 TPAMMATIKH2 TON XIEAEMONTANÜN ET11TPAMMA. Hi H2 ¿ptñf xaxí'c i'yyCi iít çSôsos euù vjtipvm "Z'JfjtùipO" is taútp ¡linos ÍKátv»¿¡ilmcs. O vnxw a t¡ xsti ó^.tyowr eis ylujilw» i^iaav. I. B. O. DI VARI AUTOR-I 185 r===<&3S* --- lAtfg) Tradu^ione. Al slg. Medico P/pino Autorc della Gramática Pumontese EPIGRAMM A Y V 1 JL/ invidia a 1 c un gros mal & e senpre vfíña Véul ficogncse a la virtù , e procuré S' mai d' acostcse a söa grandçssa 'ndvina : Pçr-lù' motbîn adès s' buto a pense, ö bon Pipin, ch' a sia na gran fatiga La vöstra inutil d'pianta, e da biafmc; Ma coma nvan d'andjèe 'nsèm s'antriga, E la maligna part tuta scornà, Piena d'orror a deteste söa briga ; Cosí vöst nom sarà pèui sublima , E lor près ai pare, ai nvod , ai fictii Saràn eternament difonorà. Di G. B. O. NOTA La tradaziorte di questo Epigramm!« , e del posto a pag. 1S1 djmostia Ja capacita della nostra lingua. iS^ POESIE Cfo— —- =aO AVl Autore della Gramática Piemontese. S O N E T T O funesta Donna gentil * ch' or esce fuora Bella cosí , che poiría far comparsa D' cgn altra al par , e ricca vassi e sparse Di u{{¿) e g ra {i¿ tai 3 che m' inna mora Questa ai concetti adatti ha suoni ancora , Quai f Ebreo forse , e'l Greco, e non e scarsa Di quai sia voce un tempo in Roma apparsa , O che I' Italia , e Francia insieme onora. QueSta di cento alteri ingegni , e cento Interprete nascosta or nelt esterna Desía mostrarsi, e si parlar la sentó. Prendí, o Pipin , di me cura , e governo Ed io farb , ne andran mié voci al vento. Faro , che viva il tuo gran nome eterno . Di G. B. O. * La lingua Piemontese. DI VARI AUTOM. I 8$ ffifcb===== ^flS^^— Traduqione delt antecedente » $ O N E T T O C^osta dona gentil, ch' adcs sêurt fora Tan bola, ch'a podría bin fe conpàrsa Al par d ögn autra, e ch' a V c rica e sparsa D' dossèur , e d' grasie tai , ch' a m' innamorab Costa i pense con d' son a spiega 'ncora Bin adata , e l'è peui gnanca scarsa D' ögni vof tra )' Ebràich , e i Grech apàrsa, ö ch'Roma, Italia, e Fransa 'nsèm onùra, Costa d' sent teste spiritófe , e sent Intérprete strçmà , ora 'ntl' estera Sanfía d'mostrèse, e 'nsi parlé la sent. Pia pur, Pipin, d' mi cura, e pront govern, E mi farëù ( ne '1 fià n' andrà gïà al vent ) E mi faréu , ch' tö nöm a viva etern. Dello stesso \%6 O** POÏ.SII =!?DK<^= Scnetti sacro-nioraü. S O N E T T O I. |L flgg S O N E T T O I I. .A.I11 mi pövr öm, ch.' a son gïumài passà Sinquant-un an dçl nie pclegrinàgi ; E y eu paùra, ch' a sia gïa arivà L'ora terribil dçl me gran passàgi f Me bon Gfsu'! mi i v' prego, avei pietà D' mi , ch' finadès ]' eu fait un cativ viagi; Vci tórneme a buté sla bona strà ; Voi déme 'J tenp, e 'nsèm dome Icoràgi , Pçrch' i v' pèussa una völta seguitè Portànd suie mie spale cola crof, Ch' ] avi dame al prinsipi da porte. Arcordcve, ch' i se '1 me Redentor , E degnève d'goardè con ¿ui pietof Un'ch'a spera ant nen autr, ch'ant vöstr amor. Del medesïmo 1 88 roEsiE 53£ -- Jg #= —- yps S O N E T T O I I I. vj>'i m' buto a fc '1 confront tra voi e mi öh quanta difercnsa i tréuvo mai , Me bon Gesu' ! voi tra le peñe , e i goài, E mi tramcf ai cümod , e i piafi. Voi innosscnt da G'iuda i se tradi , E com un assassin i tire i bai Sul patibol día crof dop tanti mai , Ch' la rabia dij Gïudè v' ha fait pati : Epùr un moment dnans día vöstra mört I preghe J l Padre per coi gran birbànt , E i vèule , ch' ai pçrdoôa , e i fassa sant. E mi s'a ]' è quaicùn, ch'a m'fassa un tört, E mi , ch' i' son col pecator , ch' i' son, I m'anràbio , e i'na veui sodisfasion. Dello stesso* BÎ VARI AUTOR!. 1 8a. o chlusa. Vale la e chiusa aperta. éu dittongo Wcpro- puo. degli Italiani. Vale la e aperta de medesirru Italian/. Vale il dittongo frángese eu. Prinsipçssa , Mçssa , Lontçs- sa, Badçssa , ba* rt¿ta , camifçta , v^rda, etc. Rc , fedcl , sin- cèr, tenp , se- rèn , etc. Superga , Val- pcrga, sofict, blet, etc. lieu, feu, bleu, farJu , direu , veuie,peuie, ec. éui, culi, etc. g h ï sdi uccio* la. Appenasifasen- Cïarlatàn, cïa- uic ne lia pro- cïaiùn, ba^i^n, n~nqia . Giaco , gïovo, gïusniin,etu 4 I 9 t Figura. Nome. Valore, ossia Suono. Kstmpj delleletters. ) I m A a n o Torinese. Vale la $r ain degli Ebrei , oS- sia una n , ¿a quale in gran parte si perde in bccca nel pronunciarla . chiusa. apena» p H r f 'dolce vol- gar mente delta Í lunga. Padrona , padrone, Catlrña, duña , smaHa , porslaiia, Coin, cuni , etc. Vale la o chiusa degli Italiani. Vale la o aperta de' medesimi Italiani. Si fa sentiré con poco sibilo , ed in pronunciándola it prctrae alquanto piîi il suono, che iiella s aspra. Sol, onbra, bo ca, roca (stn/- mentoda filar,) tos, tor [tone) poi(paura) Dio bon, son, odor,- savor, etc. c3m, östia, röca (rape) tör (toro) por ( porro) ör, vöstr,etc. Baf (bacio) balín, paf (pace) vaf (vaso) naf ( naso) nalon , bufia,etc. ipX Figura. Nome. Valore, ossta Suoito. Esempj detic teuere s aspravol- gar mente delta S cona . t u Lombarda, o Frángese . y z Si fa sentiré con moho sibilo , e si pronuncia al- quanto pu/ presto de IIa ídolce. Vale la u de' Lombardi , e de' Franges i. Sanson, Sensal, bas Lstru mentó musicale *) pas (passa) ñas [iia- sce) , etc. Luna, lum , tut, brut, mut, pur, butir , etci Le letter e , o sieno caratteri detratti dall' alfabeto Italiano sono quattro , cwe la k , la x , la y , e la de ; gli aggiunti sono sei, ç, c, eu, ï, ñ , ö, délie qua i due sono vocali , cioè la c , e la ö , due semivocali , cioe la ç , e la ï , altra dittongo , corne la eu , ed una consonante , come la ñ. Tutte le Utter e, a'le quali non e apposta alcuna nota , ojsia sp:ega^ione , ritengono il medesimo suo- no t che loro yien dato dagii Italiani. * Bai ¿míe con s atpra liguifica ¡1 contrario U' alte. [ft ERROR! , E MANCAN2E OCCORSE NELLA STAMPA , pag. I. st. i. v. i. Oh leg. ö. pag. i. st. j. v. 5. E a s na leg, S' na, pag. 7. v. 5. sfêudra leg. buta. pag. 12. v. 5. per i auf kg. pr' un aut. pag. 13. v. il. Parnàs {eg. Parnàf. pag. 15. v. í>. aveggio Jeg. aweggio. pag. 16. lin. i. Auïore della. Grama- tica Piemontese leg. Per la nuo\a Giamatica Pie* montefe . pag. 21. v. ult. An causa kg. An çaufa . pag. 16. v. 4. Desvie leg. dçfviè . v. i o. facrista leg. sacrista . v. ult. fur, leg. sur. pag. 27. lin. 4- da/I' una alt ultra leg. dal!' una nell' altra . pag 30. v. 5. convaiefeenta leg. con- valesscnta. pag. 32. v. I. favèj leg. savej. pag. 36. v. 28. diafche /^. diascline. v. 47- piasrio /e£ piaiiio. pag. 37. v. 74. rçfpondo leg. respondo, pag 40. v. 4. verl leg. vers . pag. 42. v. 64. nuifche , mascón leg. mase he, inaseön. pag. 44» v. 141. rapiesenta leg. rapre- ienta, V. 152. A propösit leg. A-prö- pölit. pag. 46. v. 204 acùbïo leg. acùbio . y. 238. diaüie figura leg. diable d' ligara . l_> 194 Errori, e mancante pag. 48. v. 176. Bone-done leg. Boric- • done . v. 300. crepufcol leg. crepùscol. ibid. comenfo leg. comcnso. v. 305. senla leg. sensa . pag. 49. Baibis hg. Poesie. v. 319. senfa pcrf leg. sensa pers . v. 320. senfa leg. sensa. ibid. vcrf leg. vers . 8. fie leg. fie . }. ch' san leg. ch' a san. 2. A j'avria leg. ]' avria. 4. com n tupin /eg. com d' tupin . 4. done leg. done . j. smio nen d' patièn leg. smío d' pavón . 2. baï leg. bai . 3. ch'a fan leg. ch' a dio. 4. smeu ve /eg. fmêïivc. 5. E nen dç /eg. Nen dç. 7. Sa son /eg. s' a son . Cola volive leg. Cöfa volive . -7. smono mi leg. smono sU i . J lieu teg. )' eu . 5. O cafuai leg. ö cafuài. 1. o quaich ¿eg 0 quaich . 9. JLo fas leg. La fas . 2. vist e prist leg. vist e prif . 8. E lo li leg. Loli. 4. teitamènt leg. testament^ 7. scumoira leg. scumujra. pag- 55- St. 11. v. ibid. V. pag. 5 6. St. 18. V. pag. 57- St. 2. V. St. 3. V. ibid. V. pag. 58. St. 4- V. pag. 59- St. I I. V. pag. Go. it. 15- V. pag. 64. St. 8. V. St. 1 1. v. pag. 6 5 . St. ij> pag. ¿5. St. 14. V. P a g- 67. St. 4» V. P a g- 70. St. 3. V. pag. 7 1 • St. 8. V P a g- 73- St. 1 1. V. St. ■3- V. pag. 74- St. '5- V. pag- 76. St. 2. V. Pag- 85. St. il. V. occorst nella stampa . 19 j pag. 88. St. I. V. 0 0. ardrif leg. ardris. St. 3- 2. X- 6. 0 con la man leg, q con la man . paff, re 02. y St. 16. V. 5- 0 tie leg. ö tre . St. »7- V. 7- 0 set ley. ö set. na cf P d b' öS v°- St. 4- V. 7- Bei a,nformagïa /ig. bei i r 1 e nrormagia . 7- V. 3- C 1 q r\ 1 /rf /r CAI1 1 VC\ I C id ICH oUIl IC ^ dL;ng /eg. dlongh. pag. J ö 09. St. 9- V. 6". üaff. r a t>* 101. St. I. V. 4- gïugh leg gicugh • St. ? 3- V. 5 3- Olf* ni /rij 1 p nî L/lV/ |J1 f L.t JJ1 • prefent /eg. prçfcnt . P n g- 102. St. 8. V. 3- pag. 104. St. i;- V. 3- '* 1 ' ~ ronpie /*#. ronpie . V. / b. slongheje ^£g. fiongheje. pag- 1 o 1 10. St. 4- V. V Con col dij parent leg. Con col di) tö parent . ch' j' acordroma leg eh* pas?, r & 1 16. St. 12. V. É. i s' acordroma . pa^. r ö* 117. St. 4- V. I • /infftion C f fOMr 1 0 it H OHM UdgItdL.il 0 (- [dill teg, Udglct cii so tant . pag. J D 1 18. St. 9- V. 3- Doniñe leg. Totine» - St. II* y # I • çfi 1 /^ít çff* ûlL. (C^t .Hw • St. ¿. V. 4- A son Ag. E son. Pag- 120. St. 9' V. 4- fesse le g. reje . pag. 122. St. 3- V. V. 2. 6\ héü leg. eu . costi leg. costi . P a g- IX}. St. 7- V. 3- Cofa A-g. Cöfa. pag- 124. St. 1 2. V. tí. to /eg. tö. pag. 126. St. 20. V. 3- cofa, e va leg. cöfa, va Pag- 13p. St. *J- V. 4- fan '1 marca leg. fa '1 marcà . Pag- 131. St. 29. V. 3- dçvçrtive leg. divcrtive . Pag- 132. St. I. V. 1. grangia leg. gra;;ghia. pag- 134- St. 10. V. 4- A V han les;. A 1' ha . St. 12. V. I. völte leg. YÖte. / l<)6 Errori , e mancante p?g. st. 20. v. 6. foi /. pa /ig. pi . ibid. Si metta la seguente nota. Qu este i'gnore er ano al pari di qualunque uon.odeitrc e coraggiose ncl maneggia- re un ca\ alio st. 5. v. i. voi i fe vçde leg. vèule fc vçde . pag. 166. st. 16. v. 2. dcö consola leg. pi consola. pag. 167. Canzone XXVI leg. Canzone XXVII . st. 4. v. 2. graveje leg. agravèje. pag. 169. st. 14. v. 2. A sgavrio leg. A s ga- vrio. v. 6. el bilin leg. çl bilin. tùcotse nella stampa. 197 pag. 171. v. 2. difpero leg. dispèro . V. 23. nen dl' amor leg. ne» d' amor . pag. 172. v. 16. Ch Ja mia vita ten mach pi per un hl leg. Uiç Ja mia vita ten niacJi pi pr 5 un fiJ . y. 23. avi leg. aví. v. 24. sercre kg. sçrchrè. v. 3 i . Cli 1 i m' rancrèu leg Ch' i ranchreu. pag. 183. v. 7. andjèe kg. andtje ffifch ... .. T==r==*3fO & S - • . éj^ A VVERTIM ENTI. I. Gli errori, e mancanze di minor conto, 9 che sfiiggirono dall' occhio, si rimettono all'in- teJIigenza, e al giudizio di chi legge. II. In alcuni esemplaii dell' indice sono sfiig- giti due errori , di cui me n' accorsi , mentre si stava stampando, e percio in quelli pag. ix lin. 17. in vece di All'Auiore della Gramática Piemontese leg. Per la nuova Gramática Piemontese , ed alla pag. xir. lin. 13. in vece di All Autore della Gramática Piemontese leg. Ai Piemontesi. III. Per mancanza di 0 majuscole segnate con due punti in varj luoghi tanto di questo tomo , che di quello della Gramática , e Vocabolario, si sonó messe senza segno , od in loro Juogo jninuscole . Per lo stesso motivo si sonó poste f mute, ed / lunghe minuscole , là dove porsi doveano majuscole . i 1 98 Errori i e mancante oceorse éc. IV. pag. 3. lin. 14. della Gramática tre leg. quattro, come pure pag. 7. lin. X4. del programma. V. Attesa la poca analogía , che lianno col nostro parlare le vori poste per Piemonresi da Michèle Vopisco nel suo Vocabolario ( corne si puo vedere dal saggio inserto a pag. 144. della Gramática) mi sembra che non abbia esattamente eseguito quanto dice nella prefazione : ego (cosi si esprime pag. 8) Subalpina inSubalpims oris locábala cum latinttate copulavi ; tuttavia ( siccomc potrebbe essere , che da noi cosi appunto si parlasse nel tempo , in cui si stampo , o che siasi data dill' Autore una desinenza italiana alle no- stre vuci) voglio lasciarne a più saggi, ed eruditi di me il giudicio. Imprimatur. Fr. Vinc. Mama Carras Vic. Gen, S. Officii Taurini. Eandi AA. LL. P. (Jifi: ,-, - ■ ■?ta&;^ -- -HQ V. Si stampi. Garretti di Ferrere per Ja gran Cancellería.